Luật sư Luật Hình sự Quân đội | Hiểu đúng quy trình điều tra và xét xử quân sự để bào chữa hiệu quả

Luật Hình sự Quân đội | Điểm khác biệt giữa tố tụng quân sự và tố tụng hình sự dân sự

Quân nhân bị điều tra thường lo lắng nhất về việc không biết mình đang bị xử lý theo hệ thống nào. Từ cơ quan điều tra đến cơ quan xét xử cuối cùng đều có thể khác với tố tụng dân sự.

Cơ quan điều tra ban đầu

Đối với tội phạm trong quân đội, cơ quan điều tra hình sự quân sự (군사경찰, trước đây gọi là 헌병) và các cơ quan điều tra chuyên trách của từng quân chủng tiến hành điều tra ban đầu, thay vì cảnh sát hoặc công tố dân sự. Người chỉ huy đơn vị (지휘관) cũng có vai trò nhất định trong việc khởi động hoặc đình chỉ điều tra ở một số trường hợp, điều này khác với tố tụng dân sự nơi công tố viên độc lập quyết định.

Thẩm quyền xét xử: tòa án quân sự và tòa án dân sự

Theo sửa đổi Luật Tòa án Quân sự (군사법원법) có hiệu lực từ tháng 7/2022, các tội phạm tính dục, tội phạm gây tử vong và tội phạm phát sinh ngoài thời gian thi hành nhiệm vụ của quân nhân về cơ bản do tòa án dân sự (tòa án khu vực) xét xử, không còn thuộc thẩm quyền của tòa án quân sự cấp đơn vị. Tuy nhiên các tội danh mang tính đặc thù quân sự như đào ngũ, chống lệnh, hành hung/lăng mạ cấp trên trong khi thi hành nhiệm vụ vẫn do tòa án quân sự trung ương (군사법원) xét xử.

Quyền bào chữa và tiếp cận luật sư

Quân nhân bị điều tra có quyền được luật sư bào chữa hỗ trợ ngay từ giai đoạn điều tra, tương tự tố tụng dân sự (헌법 제12조 제4항). Tuy nhiên vì quá trình điều tra diễn ra trong môi trường doanh trại khép kín, việc liên hệ luật sư kịp thời và ghi nhận đầy đủ quá trình lấy lời khai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để bảo vệ quyền của người bị điều tra.

Luật Hình sự Quân đội | Các loại tội danh phổ biến theo Luật Hình sự Quân đội

Luật Hình sự Quân đội quy định nhiều tội danh không tồn tại trong luật hình sự thông thường, đồng thời áp dụng mức hình phạt nặng hơn cho một số hành vi tương tự tội phạm dân sự khi xảy ra trong bối cảnh quân đội.

Tội đào ngũ và chống lệnh

Đào ngũ, tức rời khỏi đơn vị hoặc nơi công tác mà không được phép trong một thời hạn nhất định, và tội chống lệnh (không tuân thủ lệnh của cấp trên) là hai tội danh cốt lõi thể hiện tính đặc thù của Luật Hình sự Quân đội, thường bị xử lý nghiêm khắc hơn hành vi tương ứng ngoài quân đội.

Hành hung, lăng mạ, gây thương tích giữa quân nhân

Hành vi hành hung hoặc lăng mạ cấp trên/cấp dưới bị xử lý nặng hơn tội hành hung/lăng mạ thông thường vì tính chất kỷ luật của tổ chức quân đội. Ngược lại, các vụ bạo lực xảy ra giữa quân nhân cùng cấp mà không liên quan đến quan hệ chỉ huy có thể được xem xét theo hướng khác với vụ việc có yếu tố cấp trên-cấp dưới.

Điều 92-6: quan hệ tình dục đồng tính trong doanh trại

Điều 92-6 Luật Hình sự Quân đội (군형법 제92조의6) quy định hình phạt đối với hành vi quan hệ tình dục đồng tính giữa quân nhân. Đây là điều khoản còn nhiều tranh luận về phạm vi áp dụng và tính hợp hiến, thực tiễn xét xử gần đây có xu hướng thu hẹp phạm vi áp dụng chỉ với các trường hợp xảy ra trong khi thi hành nhiệm vụ hoặc trong doanh trại, vì vậy bối cảnh cụ thể của từng vụ việc rất quan trọng khi xây dựng chiến lược bào chữa.

Luật Hình sự Quân đội | Quy trình tại tòa án quân sự và những khác biệt cần lưu ý

Ngay cả khi đã xác định vụ việc thuộc thẩm quyền của tòa án quân sự, quy trình tố tụng cụ thể vẫn có một số điểm khác với tòa án dân sự mà người bị buộc tội cần nắm rõ.

Tòa án quân sự trung ương thay cho tòa án quân sự cấp đơn vị

Trước đây mỗi đơn vị lớn có tòa án quân sự riêng do chỉ huy đơn vị giám sát, nhưng theo Luật Tòa án Quân sự sửa đổi, tòa án quân sự cấp đơn vị (보통군사법원) đã bị bãi bỏ và tòa án quân sự trung ương (중앙지역군사법원 등) trực thuộc Bộ Quốc phòng đảm nhiệm việc xét xử sơ thẩm đối với các tội danh còn lại thuộc thẩm quyền quân sự, nhằm tăng tính độc lập của việc xét xử so với chỉ huy đơn vị.

Kháng cáo lên tòa án dân sự cấp cao

Đối với bản án của tòa án quân sự, việc kháng cáo (항소) không còn được xét xử bởi tòa án quân sự cấp cao mà chuyển sang Tòa án cấp cao Seoul (서울고등법원), là một thay đổi lớn nhằm bảo đảm quyền được xét xử công bằng, khách quan hơn cho quân nhân bị buộc tội.

Thời hạn tố tụng và tạm giữ, tạm giam

Thời hạn tạm giữ, tạm giam, thời hạn kháng cáo về cơ bản áp dụng nguyên tắc tương tự tố tụng hình sự dân sự, nhưng do quá trình chuyển giao hồ sơ giữa cơ quan điều tra quân sự, cơ quan công tố quân sự và tòa án quân sự có thêm khâu trung gian, người bị buộc tội cần theo dõi sát để không bỏ lỡ thời hạn kháng cáo hoặc thời hạn nộp ý kiến bào chữa.

Luật Hình sự Quân đội | Quy trình từ khi bị điều tra đến khi vụ việc kết thúc

Luật Hình sự Quân đội | Cấu trúc chi phí khi ủy quyền luật sư trong vụ án quân sự

※ Chi phí thay đổi tùy theo mức độ phức tạp và tình huống cụ thể của vụ việc; chi phí chính xác sẽ được tư vấn cụ thể. Không đảm bảo kết quả cụ thể.

Luật Hình sự Quân đội | Tự kiểm tra tình huống của bạn

Câu hỏi thường gặp

Tài liệu tham khảo chính thức

• Trung tâm Thông tin Pháp luật Hàn Quốc — https://www.law.go.kr
• Thông tin Pháp luật Đời sống Dễ tra cứu — https://easylaw.go.kr
• Công đoàn Trợ giúp Pháp lý Hàn Quốc — https://www.klac.or.kr