Luật sư M&A thâu tóm thù địch | Phòng thủ và ứng phó theo từng giai đoạn thâu tóm

M&A thâu tóm thù địch | Doanh nghiệp mục tiêu có thể chọn hướng nào?

Khi phát hiện dấu hiệu bị thâu tóm thù địch, công ty mục tiêu thường phải lựa chọn nhanh giữa ba hướng ứng phó sau, tùy vào giai đoạn phát hiện và tỷ lệ cổ phần mà bên tấn công đã nắm giữ.

M&A thâu tóm thù địch | Các hình thức tấn công thâu tóm thù địch thường gặp

Trước khi công khai ý định thâu tóm, bên tấn công thường thực hiện các bước chuẩn bị âm thầm. Nhận diện sớm các dấu hiệu này giúp công ty mục tiêu có thêm thời gian chuẩn bị phòng thủ.

Mua gom cổ phần trên thị trường (Street Sweep)

Bên tấn công mua dần cổ phần công ty mục tiêu trên sàn giao dịch hoặc qua giao dịch thỏa thuận để tích lũy tỷ lệ sở hữu mà không gây chú ý. Khi tỷ lệ sở hữu vượt một mức nhất định, nghĩa vụ báo cáo thay đổi sở hữu lớn phát sinh (Luật Thị trường vốn), và đây thường là dấu hiệu công khai đầu tiên cho công ty mục tiêu biết mình đang bị nhắm tới.

Chào mua công khai (Tender Offer)

Bên tấn công công khai đề nghị mua lại cổ phần từ các cổ đông hiện hữu với giá cao hơn thị giá trong một khoảng thời gian xác định. Đây là hình thức tấn công công khai và trực diện nhất, buộc công ty mục tiêu phải phản ứng nhanh trong thời hạn chào mua.

Đề cử thành viên hội đồng quản trị và triệu tập ĐHĐCĐ bất thường

Sau khi đạt tỷ lệ sở hữu đủ lớn, bên tấn công có thể yêu cầu triệu tập Đại hội đồng cổ đông bất thường để đề cử thành viên hội đồng quản trị mới hoặc bãi nhiệm ban lãnh đạo hiện tại. Cổ đông sở hữu từ 3% vốn điều lệ trở lên có quyền yêu cầu triệu tập ĐHĐCĐ bất thường (상법 제366조).

M&A thâu tóm thù địch | Các biện pháp phòng thủ hợp pháp mà công ty mục tiêu có thể sử dụng

Luật Thương mại Hàn Quốc không có một chương riêng quy định về "phòng thủ chống thâu tóm", nên các biện pháp phòng thủ phải được thiết kế dựa trên các quy định chung về phát hành cổ phần, điều lệ công ty và nghĩa vụ trung thực của giám đốc.

Phát hành cổ phần mới cho bên thứ ba thân thiện

Công ty có thể phát hành cổ phần mới cho một nhà đầu tư thân thiện (White Knight) nhằm pha loãng tỷ lệ sở hữu của bên tấn công. Tuy nhiên việc phát hành phải có mục đích kinh doanh hợp lý, nếu không sẽ có nguy cơ bị tòa án tuyên vô hiệu hoặc bị đình chỉ theo yêu cầu của cổ đông bị thiệt hại (상법 제418조, 상법 제424조).

Cổ phần ưu đãi có quyền biểu quyết đặc biệt hoặc quyền mua cổ phần ưu tiên

Một số công ty đưa vào điều lệ cơ chế quyền mua cổ phần ưu tiên cho cổ đông hiện hữu khi có bên ngoài mua gom vượt một tỷ lệ nhất định, tương tự "thuốc độc" (poison pill) ở các nước khác. Cơ chế này cần được thiết kế cẩn thận để không vi phạm nguyên tắc đối xử bình đẳng giữa các cổ đông.

Điều khoản nhiệm kỳ xen kẽ của hội đồng quản trị (Staggered Board)

Điều lệ công ty có thể quy định nhiệm kỳ của các thành viên hội đồng quản trị không kết thúc cùng lúc, khiến bên tấn công không thể thay toàn bộ hội đồng quản trị chỉ trong một kỳ ĐHĐCĐ. Đây là biện pháp phòng thủ mang tính cấu trúc cần được chuẩn bị từ trước, không thể áp dụng gấp khi đã bị tấn công.

M&A thâu tóm thù địch | Chiến tranh ủy quyền biểu quyết (Proxy Fight) tại ĐHĐCĐ

Khi bên tấn công chưa đạt đa số cổ phần nhưng muốn giành quyền kiểm soát hội đồng quản trị, cuộc chiến thường chuyển sang vận động ủy quyền biểu quyết từ các cổ đông nhỏ và cổ đông tổ chức.

Quy định công bố thông tin khi vận động ủy quyền

Bên vận động ủy quyền biểu quyết phải tuân thủ các quy định về hình thức văn bản ủy quyền, phạm vi công bố thông tin và thời hạn nộp hồ sơ theo Luật Thị trường vốn. Vi phạm các quy định này có thể là căn cứ để công ty mục tiêu yêu cầu vô hiệu hóa phiếu ủy quyền đã thu thập.

Vai trò của cổ đông tổ chức và quỹ đầu tư

Trong nhiều vụ thâu tóm thù địch, lá phiếu quyết định thuộc về các quỹ đầu tư tổ chức và công ty quản lý quỹ nắm cổ phần thiểu số. Cả hai bên thường phải thuyết phục các cổ đông này thông qua tài liệu phân tích chiến lược kinh doanh và cam kết quản trị.

M&A thâu tóm thù địch | Trách nhiệm của giám đốc khi thực hiện biện pháp phòng thủ

Biện pháp phòng thủ được thiết kế để bảo vệ lợi ích công ty và toàn thể cổ đông, không phải để bảo vệ vị trí cá nhân của ban lãnh đạo hiện tại. Ranh giới này là nơi phát sinh phần lớn tranh chấp pháp lý sau các vụ thâu tóm thù địch.

Nghĩa vụ trung thực và cẩn trọng của giám đốc

Giám đốc phải thực hiện nhiệm vụ một cách trung thực vì lợi ích công ty (상법 제382조의3), và nếu vi phạm nghĩa vụ gây thiệt hại cho công ty thì phải chịu trách nhiệm bồi thường (상법 제399조). Một biện pháp phòng thủ chỉ nhằm duy trì quyền lực cá nhân của giám đốc mà không có cơ sở kinh doanh hợp lý có thể bị coi là vi phạm nghĩa vụ này.

Nguy cơ bị cổ đông khởi kiện phái sinh (Derivative Suit)

Cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ trở lên (đối với công ty niêm yết, tỷ lệ có thể thấp hơn theo quy định đặc biệt) có quyền khởi kiện đại diện công ty đối với giám đốc để yêu cầu bồi thường thiệt hại do quyết định phòng thủ sai trái gây ra (상법 제403조). Đây là rủi ro mà ban lãnh đạo cần cân nhắc kỹ trước khi triển khai bất kỳ biện pháp phòng thủ mạnh nào.

M&A thâu tóm thù địch | Quy trình ứng phó thực tế với M&A thâu tóm thù địch

M&A thâu tóm thù địch | Chi phí tư vấn M&A thâu tóm thù địch được tính như thế nào

※ Chi phí thay đổi tùy theo mức độ phức tạp và tình huống cụ thể của vụ việc; chi phí chính xác sẽ được tư vấn cụ thể. Không đảm bảo kết quả cụ thể.

M&A thâu tóm thù địch | Tự kiểm tra tình huống của công ty bạn

Câu hỏi thường gặp

Tài liệu tham khảo chính thức

• Trung tâm Thông tin Pháp luật Hàn Quốc — https://www.law.go.kr
• Thông tin Pháp luật Đời sống Dễ tra cứu — https://easylaw.go.kr
• Công đoàn Trợ giúp Pháp lý Hàn Quốc — https://www.klac.or.kr
• Bộ Việc làm và Lao động — https://www.moel.go.kr