Luật sư Trao đổi cổ phần / Chuyển giao cổ phần | Từ thiết kế giao dịch đến hoàn tất đăng ký, đồng hành cùng doanh nghiệp
Tóm tắt
Trao đổi cổ phần (주식교환) là việc một công ty trở thành công ty mẹ nắm giữ toàn bộ cổ phần của công ty khác (công ty con toàn phần) thông qua việc hoán đổi cổ phần giữa hai công ty hiện hữu (상법 제360조의2). Chuyển giao cổ phần (주식이전) là việc thành lập mới một công ty holding để công ty hiện hữu trở thành công ty con toàn phần của công ty mới đó (상법 제360조의15). Cả hai đều phải qua nghị quyết đại hội đồng cổ đông đặc biệt, phát sinh quyền yêu cầu mua lại cổ phần của cổ đông phản đối, và có thể chịu thuế nếu không đáp ứng điều kiện miễn thuế hoán đổi/hoán chuyển cổ phần theo luật đặc lệ thuế. Sai sót ở bước định giá tỷ lệ hoán đổi hoặc thông báo cổ đông có thể dẫn đến tranh chấp vô hiệu nghị quyết hoặc khởi kiện của cổ đông thiểu số.
Doanh nghiệp · Tái cấu trúcLiên quan: Luật Thương mại (상법)Công ty holdingCổ đông thiểu số
Trao đổi cổ phần / Chuyển giao cổ phần | Trao đổi cổ phần và chuyển giao cổ phần khác nhau thế nào?
Hai công cụ này đều tạo ra quan hệ công ty mẹ - công ty con toàn phần, nhưng khác nhau về việc có cần thành lập công ty mới hay không, và phù hợp với mục tiêu tái cấu trúc khác nhau.
Trao đổi cổ phần
Khi một công ty hiện hữu muốn trở thành công ty mẹ nắm 100% cổ phần của công ty khác
Công ty mới
Không cần thành lập công ty mới
Chủ thể thực hiện
Công ty mẹ và công ty con đều là pháp nhân hiện hữu
Nghị quyết cần thiết
Nghị quyết đại hội cổ đông đặc biệt ở cả hai công ty
Ứng dụng phổ biến
Công ty lớn thu gom cổ phần công ty con niêm yết
Căn cứ theo Luật Thương mại về trao đổi cổ phần (상법 제360조의2 내지 제360조의14).
Chuyển giao cổ phần
Khi muốn thành lập một công ty holding hoàn toàn mới để quản lý các công ty hiện hữu
Công ty mới
Bắt buộc thành lập công ty holding mới
Chủ thể thực hiện
Công ty hiện hữu trở thành công ty con toàn phần của công ty mới
Nghị quyết cần thiết
Nghị quyết đại hội cổ đông đặc biệt tại công ty chuyển giao
Ứng dụng phổ biến
Tập đoàn chuyển đổi sang mô hình công ty holding
Căn cứ theo Luật Thương mại về chuyển giao cổ phần (상법 제360조의15 내지 제360조의23).
Trao đổi cổ phần / Chuyển giao cổ phần | Quy trình thực hiện và nghị quyết công ty
Cả trao đổi và chuyển giao cổ phần đều đòi hỏi một chuỗi thủ tục nội bộ công ty chặt chẽ, từ hợp đồng/kế hoạch hoán đổi đến đăng ký hoàn tất. Sai sót ở bất kỳ bước nào có thể khiến toàn bộ giao dịch bị vô hiệu.
Lập hợp đồng trao đổi cổ phần hoặc kế hoạch chuyển giao cổ phần
Hội đồng quản trị phải lập hợp đồng trao đổi cổ phần (trường hợp trao đổi) hoặc kế hoạch chuyển giao cổ phần (trường hợp chuyển giao) ghi rõ tỷ lệ hoán đổi, số cổ phần phát hành mới và ngày dự kiến hoàn tất (상법 제360조의3, 제360조의16). Tỷ lệ hoán đổi cần được tính toán dựa trên giá trị doanh nghiệp thực tế của cả hai bên, vì đây là điểm dễ bị cổ đông thiểu số khiếu nại nhất.
Nghị quyết đại hội đồng cổ đông đặc biệt
Hợp đồng/kế hoạch phải được thông qua bằng nghị quyết đặc biệt tại đại hội đồng cổ đông của công ty liên quan, đòi hỏi tỷ lệ tán thành cao hơn nghị quyết thông thường (상법 제434조, 제360조의3 제2항). Trước đại hội, công ty phải công khai các tài liệu liên quan tại trụ sở để cổ đông tham khảo.
Đăng ký hoàn tất và hiệu lực pháp lý
Sau khi hoàn tất các thủ tục, công ty phải thực hiện đăng ký thay đổi (tăng vốn, cổ phần mới) tại cơ quan đăng ký, và quan hệ công ty mẹ - con toàn phần chính thức có hiệu lực từ thời điểm đăng ký. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp thường cần một luật sư hỗ trợ hành chính chuyên về trao đổi/chuyển giao cổ phần để kiểm tra tính hợp lệ của từng văn bản trước khi nộp.
Trao đổi cổ phần / Chuyển giao cổ phần | Quyền phản đối và quyền yêu cầu mua lại của cổ đông thiểu số
Vì trao đổi/chuyển giao cổ phần có thể thay đổi căn bản vị thế của cổ đông hiện hữu, luật trao cho cổ đông phản đối quyền yêu cầu công ty mua lại cổ phần của mình theo giá công bằng.
Thủ tục thông báo phản đối trước đại hội
Cổ đông muốn phản đối phải gửi văn bản thông báo ý định phản đối cho công ty trước ngày họp đại hội đồng cổ đông, sau đó thực tế phản đối tại đại hội (상법 제360조의5, 제360조의22). Nếu bỏ lỡ mốc thông báo trước, cổ đông sẽ mất quyền yêu cầu mua lại cổ phần dù không đồng ý với nghị quyết.
Thời hạn yêu cầu mua lại và giá mua lại
Sau khi nghị quyết được thông qua, cổ đông phản đối có 20 ngày để gửi yêu cầu công ty mua lại cổ phần bằng giá cả (상법 제360조의5). Nếu hai bên không thống nhất được giá, vụ việc có thể được đưa ra tòa án để xác định giá công bằng - đây là điểm tranh chấp thường gặp nhất trong thực tế.
Quyền yêu cầu vô hiệu nghị quyết
Nếu quy trình triệu tập đại hội, nội dung công khai tài liệu hoặc tỷ lệ hoán đổi có sai sót nghiêm trọng, cổ đông có thể khởi kiện yêu cầu tòa án tuyên vô hiệu nghị quyết đại hội đồng cổ đông trong thời hạn luật định. Vì vậy công ty cần chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn soạn hợp đồng.
Trao đổi cổ phần / Chuyển giao cổ phần | Vấn đề thuế và điều kiện miễn hoãn thuế
Trao đổi/chuyển giao cổ phần có thể làm phát sinh thuế thu nhập chuyển nhượng, thuế thu nhập doanh nghiệp trên chênh lệch định giá, nhưng luật đặc lệ thuế cho phép hoãn nộp thuế nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định.
Nguyên tắc phát sinh thuế chuyển nhượng
Về nguyên tắc, khi cổ đông cũ hoán đổi cổ phần lấy cổ phần công ty mới, phần chênh lệch giữa giá trị nhận được và giá vốn cổ phần cũ có thể được coi là lợi nhuận chuyển nhượng cổ phần và bị đánh thuế. Đây là gánh nặng thuế lớn nhất mà doanh nghiệp cần tính toán trước khi quyết định thực hiện giao dịch.
Điều kiện áp dụng hoãn thuế đặc biệt
Luật đặc lệ thuế hạn chế điều kiện việc hoãn nộp thuế thu nhập chuyển nhượng đối với hoán đổi/chuyển giao cổ phần khi đáp ứng các yêu cầu về tỷ lệ nắm giữ công ty mới, mục đích kinh doanh liên tục và thời gian duy trì cổ phần sau giao dịch. Nếu công ty bán cổ phần mới quá sớm sau giao dịch, phần thuế đã hoãn có thể bị truy thu.
Trao đổi cổ phần / Chuyển giao cổ phần | Quy trình tư vấn trao đổi cổ phần / chuyển giao cổ phần
1
Tư vấn ban đầu & phân tích cấu trúc Xác nhận mục tiêu tái cấu trúc của doanh nghiệp (thành lập holding, thu gom công ty con...) và lựa chọn giữa trao đổi hoặc chuyển giao cổ phần.
2
Thiết kế giao dịch & định giá tỷ lệ hoán đổi Phối hợp với kiểm toán/thẩm định giá để xác định tỷ lệ hoán đổi hợp lý, giảm rủi ro tranh chấp với cổ đông thiểu số.
3
Soạn hợp đồng/kế hoạch và hồ sơ đại hội cổ đông Soạn hợp đồng trao đổi cổ phần hoặc kế hoạch chuyển giao cổ phần, chuẩn bị tài liệu công khai và thông báo triệu tập đại hội đúng thời hạn luật định.
4
Hỗ trợ đại hội đồng cổ đông & xử lý phản đối Hỗ trợ tổ chức đại hội, tư vấn xử lý cổ đông phản đối và đàm phán giá mua lại cổ phần nếu có yêu cầu.
5
Đăng ký hoàn tất & tư vấn thuế sau giao dịch Hoàn tất đăng ký thay đổi tại cơ quan có thẩm quyền, tư vấn điều kiện duy trì miễn hoãn thuế và các nghĩa vụ báo cáo sau giao dịch.
Trao đổi cổ phần / Chuyển giao cổ phần | Cấu trúc phí tư vấn trao đổi cổ phần / chuyển giao cổ phần
Phí tư vấn thiết kế giao dịch Tính theo mức độ phức tạp của cấu trúc sở hữu, số lượng công ty liên quan và khối lượng tài liệu cần soạn thảo/rà soát.
Phí soạn hồ sơ & đại diện thủ tục Bao gồm soạn hợp đồng/kế hoạch hoán đổi, tài liệu đại hội cổ đông, hồ sơ đăng ký thay đổi; tính theo quy mô công ty và số buổi đại hội cần hỗ trợ.
Phí xử lý tranh chấp cổ đông thiểu số (nếu có) Trường hợp phát sinh yêu cầu mua lại cổ phần hoặc tranh chấp giá, phí được tính riêng theo mức độ phức tạp và giá trị tranh chấp.
Chi phí thực tế phát sinh Phí thẩm định giá, phí đăng ký, phí công bố thông tin và các chi phí hành chính khác được tính theo thực tế phát sinh, không bao gồm trong phí tư vấn.
※ Chi phí thay đổi tùy theo mức độ phức tạp và tình huống cụ thể của vụ việc; chi phí chính xác sẽ được tư vấn cụ thể. Không đảm bảo kết quả cụ thể.
Trao đổi cổ phần / Chuyển giao cổ phần | Tự kiểm tra trước khi tiến hành
1️⃣ Doanh nghiệp đang chuẩn bị thực hiện giao dịch
Đã xác định rõ mục tiêu là thành lập holding hay thu gom công ty con toàn phần chưa?
Tỷ lệ hoán đổi cổ phần đã được thẩm định giá độc lập chưa?
Hồ sơ công khai trước đại hội cổ đông đã chuẩn bị đầy đủ chưa?
Đã kiểm tra điều kiện áp dụng hoãn thuế đặc biệt cho giao dịch này chưa?
2️⃣ Cổ đông đang cân nhắc phản đối nghị quyết
Đã nắm được thời hạn gửi thông báo phản đối trước đại hội chưa?
Có nắm rõ mức giá công ty đề xuất mua lại cổ phần của mình không?
Đã tính đến khả năng khởi kiện yêu cầu tòa án xác định giá công bằng chưa?
Có bằng chứng cho thấy tỷ lệ hoán đổi bất hợp lý gây thiệt hại cho mình không?
3️⃣ Doanh nghiệp lo ngại rủi ro sau giao dịch
Có kế hoạch duy trì cổ phần đủ thời gian để không bị truy thu thuế đã hoãn không?
Đã rà soát nghĩa vụ báo cáo, công bố thông tin sau khi hoàn tất đăng ký chưa?
Có phương án xử lý nếu bị cổ đông khởi kiện vô hiệu nghị quyết không?
Câu hỏi thường gặp
Q. Trao đổi cổ phần và chuyển giao cổ phần khác nhau cơ bản ở điểm nào?
A. Trao đổi cổ phần là việc dùng cổ phần của một công ty hiện hữu để trở thành công ty mẹ của công ty khác, không cần thành lập công ty mới (상법 제360조의2). Chuyển giao cổ phần là việc thành lập một công ty holding hoàn toàn mới để tiếp nhận toàn bộ cổ phần công ty hiện hữu (상법 제360조의15). Lựa chọn phương thức phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có muốn tạo pháp nhân mới hay không.
Q. Cổ đông thiểu số phản đối trao đổi/chuyển giao cổ phần thì có quyền gì?
A. Cổ đông phản đối có thể thông báo trước đại hội và sau đó yêu cầu công ty mua lại cổ phần của mình theo giá cả trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nghị quyết được thông qua (상법 제360조의5). Nếu không thỏa thuận được giá, tranh chấp có thể được đưa ra tòa án để xác định giá công bằng.
Q. Nếu bỏ lỡ thời hạn thông báo phản đối trước đại hội thì có còn quyền yêu cầu mua lại cổ phần không?
A. Về nguyên tắc không. Luật yêu cầu cổ đông phải gửi thông báo ý định phản đối trước ngày họp đại hội, sau đó thực tế bỏ phiếu phản đối tại đại hội mới đủ điều kiện yêu cầu mua lại cổ phần (상법 제360조의5). Vì vậy cổ đông cần theo dõi sát thông báo triệu tập đại hội của công ty.
Q. Trao đổi/chuyển giao cổ phần có phải đóng thuế ngay không?
A. Về nguyên tắc, chênh lệch giá trị phát sinh từ việc hoán đổi cổ phần có thể bị coi là thu nhập chuyển nhượng và chịu thuế. Tuy nhiên nếu đáp ứng điều kiện theo luật đặc lệ thuế về tỷ lệ nắm giữ và mục đích kinh doanh liên tục, doanh nghiệp có thể được hoãn nộp thuế đến thời điểm chuyển nhượng cổ phần mới sau này.
Q. Doanh nghiệp nhỏ có bắt buộc phải qua đại hội đồng cổ đông không, hay có thể miễn?
A. Trong một số trường hợp đặc biệt (ví dụ tỷ lệ sở hữu công ty con đã rất cao), luật cho phép áp dụng thủ tục rút gọn thay cho nghị quyết đại hội đồng cổ đông đầy đủ, nhưng vẫn cần đáp ứng các điều kiện công khai thông tin nhất định. Doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn trước khi tiến hành để tránh rủi ro vô hiệu.
Q. Sau khi hoàn tất trao đổi/chuyển giao cổ phần, công ty con cũ còn tồn tại không?
A. Có. Công ty con vẫn tồn tại như một pháp nhân riêng biệt, chỉ thay đổi cấu trúc sở hữu để toàn bộ cổ phần thuộc về công ty mẹ mới. Điều này khác với sáp nhập, nơi một trong hai công ty sẽ giải thể mà không qua thanh lý.
Q. Có cần luật sư hỗ trợ trong toàn bộ quy trình này không?
A. Vì quy trình liên quan đến nhiều mốc thời hạn pháp lý, hồ sơ đại hội cổ đông và rủi ro tranh chấp với cổ đông thiểu số, nhiều doanh nghiệp lựa chọn luật sư tư vấn hành chính doanh nghiệp chuyên về trao đổi/chuyển giao cổ phần để rà soát từng bước trước khi nộp hồ sơ chính thức.
Q. Nếu tỷ lệ hoán đổi cổ phần bị cho là bất hợp lý thì hậu quả pháp lý là gì?
A. Cổ đông có thể khởi kiện yêu cầu tòa án tuyên vô hiệu nghị quyết đại hội đồng cổ đông hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được tỷ lệ hoán đổi được tính toán không hợp lý, gây thiệt hại cho mình. Vì vậy việc thẩm định giá độc lập, khách quan trước khi ký hợp đồng là bước quan trọng để giảm rủi ro này.
Q. Trao đổi cổ phần có áp dụng cho công ty niêm yết không?
A. Có, trao đổi cổ phần thường được các tập đoàn niêm yết sử dụng để thu gom cổ phần công ty con thành công ty con toàn phần, nhưng khi đó còn phải tuân thủ thêm các quy định về công bố thông tin, bảo vệ nhà đầu tư theo luật thị trường vốn.
법무법인 프런티어(이하 “사무소”)는 개인정보보호법에 따라 정보주체의 개인정보 및 권익을 보호하고 개인정보와 관련된 정보주체의 고충을 신속하고 원활하게 처리하기 위하여 본 개인정보 처리방침을 수립·공개합니다.
제 1 조 수집하는 개인정보의 항목, 목적, 방법
제 2 조 개인정보의 처리 및 보유기간
제 3 조 개인정보의 제3자 제공
제 4 조 개인정보 처리업무의 위탁
제 5 조 정보주체의 권리·의무 및 그 행사방법
제 6 조 개인정보의 파기
제 7 조 의견수렴 및 불만처리
제 8 조 개인정보 처리방침의 변경
제 9 조 개인정보의 안전성 확보 조치
제 1 조 (수집하는 개인정보의 항목, 목적, 방법)
① 게시판 글 작성 시 필수 항목에 대한 수집목적은 ‘별도의 구체적 상담을 위하여’이며 수집항목은 ‘이름, 이메일, 연락처’입니다.
② 전항 외에 고객의 서비스 이용 과정이나 요청 사항 처리 과정에서 ‘IP주소, 접속로그, 단말기 및 환경정보, 서비스 이용기록, 쿠키’와 같은 정보들이 자동으로 수집 및 저장될 수 있으며, 이 때의 수집목적은 ‘사용자 홈페이지 이용, 사이트 이용에 대한 문의 민원 등 고객 고충 처리’입니다.
③ 사무소는 ‘홈페이지 고객 문의/고충 처리 시 전화 또는 인터넷을 통한 상담’과 같은 방법으로 개인정보를 수집합니다
제 2 조 (개인정보의 처리 및 보유기간)
관계법령의 규정에 따라 개인정보를 보존하여야 하는 의무가 있는 경우가 아닌 한, 정보주체의 개인정보는 원칙적으로 해당 개인정보의 처리목적이 달성될 때까지 보유 및 이용되며, 그 목적이 달성되면 지체 없이 파기됩니다.
제 3 조 (개인정보의 제3자 제공)
사무소는 정보주체의 개인정보를 본 처리방침에서 명시한 목적에 한해서만 처리하며 정보주체의 사전동의가 있는 경우 또는 개인정보보호법 등 관계법령의 규정에 의거한 경우에만 개인정보를 제3자에게 제공합니다. 사무소는 현재 개인정보를 제3자에게 제공하지 않고 있습니다.
제 4 조 (개인정보 처리업무의 위탁)
사무소는 현재 귀하의 개인정보 보호를 위해 귀하의 개인정보를 직접 취급 관리하고 있습니다. 단, 향후 보다 전문적인 서비스를 제공하기 위하여 제3의 전문기관에 귀하의 정보를 위탁할 필요가 있다고 판단되는 경우, 귀하의 사전 동의 하에 개인정보에 대한 취급을 위탁할 수 있습니다.
제 5 조 (정보주체의 권리·의무 및 그 행사방법)
① 정보주체는 개인정보보호법 등 관계법령이 정하는 바에 따라 사무소에 대해 개인정보의 열람, 정정 및 삭제, 처리정지 요구 등 개인정보 보호 관련 권리를 행사할 수 있습니다.
② 제1항에 따른 권리행사는 정보주체의 법정대리인이나 위임을 받은 사람을 통해서도 할 수 있습니다. 다만, 이 경우에는 개인정보보호법 시행규칙에 따른 위임장을 사무소에 제출하여야 합니다.
③ 사무소는 정보주체의 권리행사에 대하여 개인정보보호법 등 관계법령이 정하는 바에 따라 지체 없이 조치하겠습니다.
제 6 조 (개인정보의 파기)
① 사무소는 원칙적으로 개인정보의 처리목적이 달성된 경우 등 그 개인정보가 불필요하게 되었을 때에는 지체 없이 해당 개인정보를 파기합니다.
② 사무소가 관계법령의 규정에 따라 개인정보를 파기하지 아니하고 보존하여야 하는 경우에는 해당 개인정보 또는 개인정보파일을 다른 개인정보와 분리해서 저장·관리 합니다.
③ 사무소는 파기사유가 발생한 개인정보를 선정하여 개인정보 보호책임자의 승인을 받아 해당 개인정보를 파기합니다.
④ 사무소는 파기하여야 할 개인정보가 전자적 파일 형태인 경우 복원이 불가능한 방법으로 영구 삭제하며, 이외의 기록물, 인쇄물, 서면, 그 밖의 기록매체인 경우 파쇄 또는 소각합니다.
제 7 조 (의견수렴 및 불만처리)
정보주체는 개인정보 보호 관련 문의, 불만처리, 피해구제 등에 관한 사항을 아래 개인정보 보호책임자 또는 담당부서에 문의하실 수 있습니다. 사무소는 정보주체의 문의에 대하여 신속하고 충분한 답변을 드릴 것입니다.
개인정보 보호 책임자 : 변호사
연락처 : 02.
제 8 조 (개인정보 처리방침의 변경)
사무소의 개인정보 처리방침은 관련 법령, 지침 및 사무소 내부규정에 따라 변경될 수 있으며, 개인정보 처리방침이 변경되는 경우 관련 법령이 정하는 방법에 따라 공개합니다.
제 9 조 (개인정보의 안전성 확보 조치)
사무소는 개인정보의 안전성 확보를 위해 다음과 같은 조치를 취하고 있습니다.
관리적 조치 : 내부관리계획의 수립 및 시행, 구성원에 대한 정기적인 개인정보 보호교육 등
기술적 조치 : 개인정보처리시스템 등의 접근권한 관리, 접근통제시스템 설치, 고유식별정보 등의 암호화, 보안프로그램의 설치 등
물리적 조치 : 전산실, 자료보관실 등 개인정보 보관장소에 대한 접근통제