Hình sự

Luật sư Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence)

Luật sư Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence) | Hiểu đúng tội danh, ứng xử đúng cách từ giai đoạn điều tra

Tóm tắt

"Bạo lực trong tình yêu" (dating violence, 데이트폭력) là cách gọi chung trong xã hội cho các hành vi hành hung, đe dọa, theo dõi/quấy rối, kiểm soát hoặc quấy rối tình dục xảy ra giữa những người đang hoặc đã từng là người yêu — bản thân cụm từ này không phải một tội danh trong luật. Trên thực tế, cùng một vụ việc thường bị áp dụng đồng thời nhiều tội danh: tội hành hung/thương tích (Bộ luật Hình sự), tội stalking (Luật Trừng phạt Tội Stalking), tội quấy rối tình dục (Luật Xử phạt Tội phạm Tình dục). Vì mỗi tội danh có yếu tố cấu thành, mức xử phạt và khả năng thương lượng khác nhau, người bị tố cáo cần xác định rõ mình đang bị điều tra theo tội danh nào để chuẩn bị hướng đối phó phù hợp.

Hình sự · Bạo lực gia đình/tình yêu Liên quan: Luật Trừng phạt Tội Stalking Liên quan: Bộ luật Hình sự

Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence) | Bạo lực trong tình yêu thường bị xử lý theo những tội danh nào?

Vì không có một tội danh riêng gọi là "bạo lực trong tình yêu", cơ quan điều tra sẽ căn cứ vào hành vi cụ thể để áp dụng một hoặc nhiều tội danh sau. Việc bị áp dụng tội danh nào ảnh hưởng trực tiếp đến mức phạt và có được hòa giải hay không.

Điều 260, 257

Tội hành hung / gây thương tích
Nếu có hành vi tác động vật lý (đánh, xô, siết cổ...) mà không gây thương tích thì cấu thành tội hành hung, còn nếu gây thương tích thì cấu thành tội gây thương tích (Bộ luật Hình sự Điều 260, Điều 257). Tội hành hung đơn giản là tội chỉ truy tố khi có yêu cầu (반의사불벌죄), nghĩa là nếu người bị hại rút đơn thì có thể không bị truy tố, nhưng tội gây thương tích thì không áp dụng nguyên tắc này.

Điều 283

Tội đe dọa
Lời nói hoặc hành vi khiến người khác lo sợ về tính mạng, thân thể, tự do, danh dự, tài sản có thể cấu thành tội đe dọa (Bộ luật Hình sự Điều 283). Trong các tin nhắn, cuộc gọi qua lại giữa hai người đang yêu hoặc mới chia tay, nội dung có tính chất cảnh cáo dễ bị hiểu thành đe dọa dù người nói không có ý định thực sự.

Luật Stalking

Tội theo dõi, quấy rối liên tục (stalking)
Nếu sau khi chia tay mà tiếp tục liên lạc, chờ đợi, theo dõi, gửi tin nhắn/quà dù đối phương đã thể hiện rõ ý không muốn, hành vi lặp lại có thể cấu thành tội stalking theo Luật Trừng phạt Tội Stalking. Luật này không yêu cầu phải có nhiều lần hành vi mới cấu thành — chỉ cần lặp lại hoặc liên tục là đủ, nên nhiều trường hợp người trong cuộc không nghĩ mình đang phạm tội.

Luật Xử phạt Tội phạm Tình dục

Tội quấy rối tình dục / cưỡng ép quan hệ
Nếu có hành vi tiếp xúc thân thể mang tính tình dục mà không có sự đồng thuận, hoặc dùng vũ lực/đe dọa để cưỡng ép quan hệ, có thể bị xử lý theo tội cưỡng dâm hoặc tội quấy rối tình dục (Luật Xử phạt Tội phạm Tình dục). Đặc điểm giữa các cặp đôi là ranh giới "đồng thuận" thường không rõ ràng, khiến việc xác định có tội hay không phụ thuộc nhiều vào chứng cứ và bối cảnh cụ thể.

Điều 314

Tội cản trở nghiệp vụ / cưỡng ép
Nếu dùng biện pháp gây áp lực để ngăn đối phương làm việc, học tập hoặc buộc đối phương phải làm/không làm điều gì đó, có thể liên quan đến tội cưỡng ép (Bộ luật Hình sự Điều 324) hoặc cản trở nghiệp vụ (Điều 314), tùy vào tính chất hành vi cụ thể.

Vì sao một vụ việc thường bị áp dụng nhiều tội danh cùng lúc?

Cùng một chuỗi hành vi (ví dụ: nhắn tin liên tục sau chia tay → chặn đường đòi gặp → có hành vi tác động vật lý) có thể vừa bị xem là stalking, vừa là đe dọa, vừa là hành hung. Khi bị điều tra, cần xác định rõ từng hành vi cụ thể đang bị quy vào tội danh nào, vì chiến lược đối phó (hòa giải, chứng minh không cố ý, tranh luận về mức độ) khác nhau theo từng tội danh.

Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence) | Khi bị tố cáo hành hung hoặc đe dọa người yêu/người yêu cũ

Đây là dạng phổ biến nhất trong các vụ bạo lực tình yêu, đồng thời cũng là dạng có nhiều khả năng hòa giải nhất nếu xử lý đúng cách từ đầu.

Tội hành hung là tội chỉ truy tố khi có yêu cầu

Tội hành hung đơn giản (không gây thương tích) thuộc loại tội chỉ truy tố khi bị hại có yêu cầu, và nếu bị hại rút yêu cầu xử lý (đơn bãi nại) trước khi có kết luận thì vụ án sẽ được đình chỉ (Bộ luật Hình sự Điều 260 Khoản 3). Đây là lý do việc thương lượng, hòa giải với bị hại thường là bước quan trọng nhất trong loại vụ này.

Có thương tích thì không thể chỉ dựa vào bãi nại

Nếu hành vi gây ra thương tích thực tế (bầm tím kéo dài, chấn thương...), tội danh chuyển sang tội gây thương tích và không thuộc loại tội chỉ xử theo yêu cầu, nên dù bị hại rút đơn, việc truy tố vẫn có thể tiếp tục (Bộ luật Hình sự Điều 257). Trong trường hợp này, việc bãi nại vẫn có ý nghĩa là yếu tố giảm nhẹ khi lượng hình, chứ không làm vụ án tự động kết thúc.

Đe dọa qua tin nhắn, mạng xã hội cần được xem trong bối cảnh

Nhiều tin nhắn giữa hai người từng yêu nhau mang tính cảm xúc, không nhất thiết là đe dọa thực sự, nhưng khi bị trích riêng một câu và đưa vào đơn tố cáo, dễ bị nhìn nhận là có tính chất đe dọa nghiêm trọng. Cần trình bày toàn bộ bối cảnh cuộc trò chuyện, không chỉ đoạn tin nhắn bị trích dẫn, để cơ quan điều tra đánh giá đúng mức độ.

Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence) | Khi bị tố cáo theo dõi, liên lạc dai dẳng sau chia tay

Luật Trừng phạt Tội Stalking (có hiệu lực từ năm 2021) đã siết chặt đáng kể so với trước đây, khiến nhiều hành vi từng bị coi là "cố gắng níu kéo tình cảm" nay có thể bị xử lý hình sự.

Hành vi lặp lại là yếu tố cấu thành, không cần gây hậu quả nghiêm trọng

Theo Luật Trừng phạt Tội Stalking, chỉ cần có hành vi tiếp cận, theo dõi, chờ đợi, liên lạc lặp lại hoặc liên tục khiến đối phương lo sợ bất an là đủ cấu thành tội stalking, không đòi hỏi phải có thiệt hại thực tế xảy ra. Vì vậy, việc "chỉ nhắn tin xin lỗi/muốn nói chuyện lại nhiều lần" sau khi bị từ chối cũng có thể bị coi là hành vi stalking nếu đối phương đã thể hiện rõ không muốn liên lạc.

Cảnh cáo và lệnh cấm tiếp xúc khẩn cấp

Khi có tố cáo stalking, cảnh sát có thể ra lệnh cảnh cáo tại chỗ, và tòa án có thể áp dụng biện pháp khẩn cấp như cấm tiếp cận trong bán kính nhất định, cấm liên lạc qua điện thoại/tin nhắn/mạng xã hội. Vi phạm biện pháp này trong thời gian đang bị điều tra là một tội riêng và có thể khiến tình trạng của người bị tố cáo xấu đi nghiêm trọng, kể cả khi hành vi ban đầu chưa hẳn nặng.

Tuyệt đối không liên lạc lại sau khi nhận lệnh cấm tiếp xúc

Ngay cả khi chỉ muốn giải thích hoặc xin lỗi, việc chủ động liên lạc lại với người tố cáo sau khi đã có lệnh cấm tiếp xúc gần như luôn bị coi là vi phạm và làm tăng khả năng bị xử lý nặng hơn. Mọi trao đổi, xin lỗi, thương lượng nên được thực hiện thông qua luật sư.

Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence) | Khi bị tố cáo quấy rối tình dục hoặc cưỡng ép quan hệ trong quan hệ tình cảm

Đây là loại tội danh có mức phạt nặng nhất trong nhóm bạo lực tình yêu, và việc từng là người yêu không được xem là căn cứ mặc định cho sự đồng thuận.

Từng có quan hệ tình cảm không đồng nghĩa với đồng thuận trong mọi lần tiếp xúc

Việc hai người đang hoặc đã từng là người yêu không tự động chứng minh có sự đồng thuận cho một hành vi tình dục cụ thể; mỗi lần tiếp xúc đều cần được xem xét độc lập theo Luật Xử phạt Tội phạm Tình dục. Đây là điểm nhiều người bị tố cáo hiểu lầm và dẫn đến lời khai bất lợi ngay từ đầu.

Chứng cứ về bối cảnh và diễn biến trước/sau sự việc rất quan trọng

Vì phần lớn các vụ này không có người thứ ba làm chứng, tin nhắn, cuộc gọi, lịch trình di chuyển trước và sau thời điểm bị tố cáo thường là chứng cứ quyết định để làm rõ diễn biến thực tế. Cần lưu giữ và cung cấp cho luật sư sớm, tránh việc tự ý xóa hoặc chỉnh sửa dữ liệu vì có thể bị xem là hành vi tiêu hủy chứng cứ.

⚠ Không tự ý tiếp xúc hoặc thương lượng trực tiếp với người tố cáo

Trong các vụ liên quan quấy rối tình dục, việc người bị tố cáo tự ý gặp hoặc nhắn tin cho bị hại để "giải thích" hoặc "thương lượng" có thể bị coi là hành vi gây áp lực lên bị hại và ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ vụ án. Nên để luật sư làm đầu mối liên lạc duy nhất.

Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence) | Từ khi nhận thông báo điều tra đến khi vụ án kết thúc

Nhận thông báo triệu tập / lệnh cấm tiếp xúc
Xác định rõ mình bị tố cáo theo tội danh nào (hành hung, stalking, quấy rối tình dục...) và có đang bị áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc khẩn cấp hay không.

Gặp luật sư trước khi lấy lời khai đầu tiên
Chuẩn bị lời khai nhất quán, xác định các tình tiết có thể giảm nhẹ (không tiền án, thái độ ăn năn, khả năng hòa giải) và tránh tự ý liên lạc với bị hại.

Điều tra tại cơ quan cảnh sát/công tố
Luật sư có thể tham gia buổi lấy lời khai, rà soát chứng cứ (tin nhắn, ghi âm, camera) và chuẩn bị ý kiến bào chữa bằng văn bản nộp cho công tố viên.

Thương lượng, hòa giải với bị hại (nếu có thể)
Đối với tội chỉ xử theo yêu cầu như hành hung đơn giản, việc đạt được thỏa thuận và nhận đơn bãi nại có thể giúp vụ án được đình chỉ; với các tội khác, hòa giải vẫn là yếu tố giảm nhẹ quan trọng.

Quyết định xử lý: miễn tố / xử phạt vi cảnh / truy tố
Công tố viên có thể quyết định không truy tố, xử phạt vi cảnh (약식기소) hoặc truy tố ra tòa tùy mức độ nghiêm trọng và các tình tiết thu thập được.

Xét xử và tuyên án (nếu bị truy tố)
Tại phiên tòa, luật sư trình bày các tình tiết giảm nhẹ, tranh luận về mức độ hành vi hoặc yếu tố cấu thành tội để hướng tới kết quả phù hợp với tình hình thực tế của vụ án.

Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence) | Chi phí được tính dựa trên yếu tố nào

Phí thù lao cơ bản (착수금)
Tùy vào việc vụ án đang ở giai đoạn cảnh sát điều tra, công tố, hay đã bị khởi tố ra tòa; và tùy số lượng tội danh bị áp dụng đồng thời (hành hung + stalking + quấy rối tình dục thường phức tạp hơn một tội đơn lẻ).

Phí theo kết quả (성공보수)
Có thể được thỏa thuận riêng nếu đạt được kết quả cụ thể như đình chỉ vụ án, không truy tố, hoặc giảm nhẹ hình phạt so với dự kiến ban đầu; mức và điều kiện áp dụng cần thống nhất rõ trong hợp đồng.

Chi phí hòa giải với bị hại
Tách biệt với phí luật sư, đây là khoản tiền bồi thường/hòa giải thương lượng trực tiếp với bị hại nếu hai bên đồng ý, tùy theo mức độ thiệt hại và khả năng của các bên.

Chi phí thực tế phát sinh (실비)
Gồm phí đi lại tham gia các buổi làm việc tại cơ quan điều tra ở địa phương khác, phí xin trích lục hồ sơ, phí giám định (nếu cần) v.v.

※ Chi phí thay đổi tùy theo mức độ phức tạp và tình huống cụ thể của vụ việc; chi phí chính xác sẽ được tư vấn cụ thể. Không đảm bảo kết quả cụ thể.

Xử lý bạo lực trong tình yêu (dating violence) | Tự kiểm tra tình trạng vụ việc

1️⃣ Xác định tội danh đang bị áp dụng

Thông báo/triệu tập ghi rõ tội danh gì hay chỉ ghi chung là điều tra vụ việc bạo lực gia đình/tình yêu?
Hành vi bị tố cáo có gây thương tích thực tế không, hay chỉ là hành vi tác động vật lý không để lại dấu vết?
Có bị tố cáo đồng thời nhiều hành vi khác nhau (đánh + nhắn tin đe dọa + theo dõi) không?
Bị hại đã nộp đơn tố cáo chính thức hay chỉ mới trình báo/khai báo?

2️⃣ Kiểm tra lệnh cấm tiếp xúc

Đã nhận được quyết định cấm tiếp xúc/cảnh cáo từ cảnh sát hoặc tòa án chưa?
Phạm vi cấm tiếp xúc bao gồm những gì (khoảng cách vật lý, điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội, người thứ ba trung gian)?
Sau khi có lệnh cấm, đã có bất kỳ liên lạc nào (dù gián tiếp) với bị hại chưa?
Có hiểu rõ vi phạm lệnh cấm tiếp xúc là một tội riêng, tách biệt với hành vi ban đầu không?

3️⃣ Rà soát chứng cứ và lời khai

Đã lưu giữ đầy đủ tin nhắn, cuộc gọi, mạng xã hội trao đổi giữa hai người (cả trước và sau sự việc) chưa?
Có ghi âm, camera, người chứng kiến nào liên quan đến thời điểm xảy ra sự việc không?
Đã trao đổi với luật sư trước khi đưa ra lời khai chính thức đầu tiên chưa?
Có tránh được việc tự ý xóa/sửa dữ liệu có thể liên quan đến vụ việc không?

4️⃣ Khả năng hòa giải với bị hại

Tội danh đang bị áp dụng có thuộc loại chỉ truy tố khi có yêu cầu (như hành hung đơn giản) không?
Bị hại có thể hiện thiện chí trao đổi/hòa giải thông qua luật sư không?
Có tiền án, tiền sự liên quan đến bạo lực hoặc stalking trước đây không, ảnh hưởng đến khả năng được xem xét giảm nhẹ?

Câu hỏi thường gặp

Q. "Bạo lực trong tình yêu" (dating violence) có phải một tội danh riêng trong luật Hàn Quốc không?

A. Không. Đây là cách gọi chung trong xã hội, còn về mặt pháp lý sẽ bị xử lý theo các tội danh cụ thể như hành hung, gây thương tích, đe dọa, stalking hoặc quấy rối tình dục tùy vào hành vi thực tế. Vì vậy khi nhận thông báo điều tra, điều quan trọng là xác định rõ mình đang bị áp dụng tội danh nào.

Q. Nếu người yêu cũ rút đơn tố cáo, vụ án có tự động kết thúc không?

A. Tùy tội danh. Với tội hành hung đơn giản không gây thương tích, đây là tội chỉ truy tố khi có yêu cầu, nên nếu bị hại rút yêu cầu xử lý trước khi có kết luận, vụ án sẽ được đình chỉ (Bộ luật Hình sự Điều 260 Khoản 3). Nhưng với tội gây thương tích, tội stalking hoặc quấy rối tình dục, việc rút đơn chỉ là yếu tố giảm nhẹ, không làm vụ án tự động kết thúc.

Q. Tôi chỉ nhắn tin nhiều lần muốn nói chuyện lại sau khi bị chia tay, có bị coi là stalking không?

A. Có khả năng, nếu đối phương đã thể hiện rõ không muốn liên lạc mà hành vi liên lạc vẫn lặp lại hoặc tiếp diễn, gây cho đối phương cảm giác lo sợ bất an, theo Luật Trừng phạt Tội Stalking. Mức độ "lặp lại" cần thiết không cao như nhiều người nghĩ, nên cần dừng liên lạc ngay khi bị yêu cầu và tham khảo ý kiến luật sư.

Q. Tôi đã nhận lệnh cấm tiếp xúc nhưng chỉ muốn giải thích một lần, có được không?

A. Không nên. Việc chủ động liên lạc lại sau khi có lệnh cấm tiếp xúc, dù chỉ với mục đích giải thích, gần như luôn bị coi là vi phạm lệnh và có thể cấu thành một tội riêng, làm tình trạng vụ án xấu đi. Nếu cần trao đổi, hãy thực hiện qua luật sư.

Q. Từng là người yêu, vậy quan hệ tình dục có luôn được xem là có sự đồng thuận không?

A. Không. Việc từng hoặc đang có quan hệ tình cảm không phải là căn cứ mặc định cho sự đồng thuận trong mỗi lần tiếp xúc cụ thể. Mỗi tình huống cần được xem xét độc lập dựa trên diễn biến thực tế và chứng cứ liên quan, theo quy định của Luật Xử phạt Tội phạm Tình dục.

Q. Nếu bị tố cáo nhiều tội danh cùng lúc (hành hung + stalking + quấy rối tình dục), mức phạt có bị cộng dồn không?

A. Khi một người bị truy tố nhiều tội danh trong cùng vụ án, tòa án xem xét tổng thể các tội để quyết định mức hình phạt chung, không đơn giản là cộng từng mức phạt riêng lẻ của mỗi tội. Tuy vậy, việc bị áp dụng nhiều tội danh cùng lúc thường khiến tính chất vụ án được nhìn nhận nghiêm trọng hơn, nên cần chiến lược bào chữa toàn diện cho tất cả các tội danh liên quan.

Q. Tôi có tiền án về bạo lực gia đình trước đây, điều này ảnh hưởng thế nào đến vụ hiện tại?

A. Tiền án, tiền sự liên quan đến hành vi tương tự thường được xem là tình tiết bất lợi khi công tố viên quyết định truy tố hay không, và khi tòa án lượng hình nếu vụ án bị đưa ra xét xử. Trong trường hợp này, việc chuẩn bị kỹ các tình tiết giảm nhẹ khác (thái độ ăn năn, hòa giải, hoàn cảnh cụ thể) càng trở nên quan trọng.

Q. Tôi là người nước ngoài đang cư trú tại Hàn Quốc, vụ án này có ảnh hưởng đến visa không?

A. Nếu bị truy tố và có bản án hình sự, tùy loại visa và mức độ nghiêm trọng của tội danh, việc này có thể ảnh hưởng đến việc gia hạn hoặc chuyển đổi tư cách cư trú. Nên trao đổi sớm với luật sư để được tư vấn cụ thể theo tình trạng visa của mình.

Q. Cảnh sát mời tôi lên lấy lời khai, tôi có cần luật sư đi cùng ngay từ lần đầu không?

A. Nên có. Lời khai đầu tiên thường có ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hướng đi của vụ án, và người bị điều tra có quyền được luật sư tham dự trong quá trình lấy lời khai. Việc chuẩn bị trước với luật sư giúp tránh những lời khai bất lợi không cần thiết.

Tài liệu tham khảo chính thức

개인정보처리방침

법무법인 프런티어(이하 “사무소”)는 개인정보보호법에 따라 정보주체의 개인정보 및 권익을 보호하고 개인정보와 관련된 정보주체의 고충을 신속하고 원활하게 처리하기 위하여 본 개인정보 처리방침을 수립·공개합니다.

제 1 조 수집하는 개인정보의 항목, 목적, 방법
제 2 조 개인정보의 처리 및 보유기간
제 3 조 개인정보의 제3자 제공
제 4 조 개인정보 처리업무의 위탁
제 5 조 정보주체의 권리·의무 및 그 행사방법
제 6 조 개인정보의 파기
제 7 조 의견수렴 및 불만처리
제 8 조 개인정보 처리방침의 변경
제 9 조 개인정보의 안전성 확보 조치

제 1 조 (수집하는 개인정보의 항목, 목적, 방법)
① 게시판 글 작성 시 필수 항목에 대한 수집목적은 ‘별도의 구체적 상담을 위하여’이며 수집항목은 ‘이름, 이메일, 연락처’입니다.
② 전항 외에 고객의 서비스 이용 과정이나 요청 사항 처리 과정에서 ‘IP주소, 접속로그, 단말기 및 환경정보, 서비스 이용기록, 쿠키’와 같은 정보들이 자동으로 수집 및 저장될 수 있으며, 이 때의 수집목적은 ‘사용자 홈페이지 이용, 사이트 이용에 대한 문의 민원 등 고객 고충 처리’입니다.
③ 사무소는 ‘홈페이지 고객 문의/고충 처리 시 전화 또는 인터넷을 통한 상담’과 같은 방법으로 개인정보를 수집합니다

제 2 조 (개인정보의 처리 및 보유기간)
관계법령의 규정에 따라 개인정보를 보존하여야 하는 의무가 있는 경우가 아닌 한, 정보주체의 개인정보는 원칙적으로 해당 개인정보의 처리목적이 달성될 때까지 보유 및 이용되며, 그 목적이 달성되면 지체 없이 파기됩니다.

제 3 조 (개인정보의 제3자 제공)
사무소는 정보주체의 개인정보를 본 처리방침에서 명시한 목적에 한해서만 처리하며 정보주체의 사전동의가 있는 경우 또는 개인정보보호법 등 관계법령의 규정에 의거한 경우에만 개인정보를 제3자에게 제공합니다. 사무소는 현재 개인정보를 제3자에게 제공하지 않고 있습니다.

제 4 조 (개인정보 처리업무의 위탁)
사무소는 현재 귀하의 개인정보 보호를 위해 귀하의 개인정보를 직접 취급 관리하고 있습니다. 단, 향후 보다 전문적인 서비스를 제공하기 위하여 제3의 전문기관에 귀하의 정보를 위탁할 필요가 있다고 판단되는 경우, 귀하의 사전 동의 하에 개인정보에 대한 취급을 위탁할 수 있습니다.

제 5 조 (정보주체의 권리·의무 및 그 행사방법)
① 정보주체는 개인정보보호법 등 관계법령이 정하는 바에 따라 사무소에 대해 개인정보의 열람, 정정 및 삭제, 처리정지 요구 등 개인정보 보호 관련 권리를 행사할 수 있습니다.
② 제1항에 따른 권리행사는 정보주체의 법정대리인이나 위임을 받은 사람을 통해서도 할 수 있습니다. 다만, 이 경우에는 개인정보보호법 시행규칙에 따른 위임장을 사무소에 제출하여야 합니다.
③ 사무소는 정보주체의 권리행사에 대하여 개인정보보호법 등 관계법령이 정하는 바에 따라 지체 없이 조치하겠습니다.

제 6 조 (개인정보의 파기)
① 사무소는 원칙적으로 개인정보의 처리목적이 달성된 경우 등 그 개인정보가 불필요하게 되었을 때에는 지체 없이 해당 개인정보를 파기합니다.
② 사무소가 관계법령의 규정에 따라 개인정보를 파기하지 아니하고 보존하여야 하는 경우에는 해당 개인정보 또는 개인정보파일을 다른 개인정보와 분리해서 저장·관리 합니다.
③ 사무소는 파기사유가 발생한 개인정보를 선정하여 개인정보 보호책임자의 승인을 받아 해당 개인정보를 파기합니다.
④ 사무소는 파기하여야 할 개인정보가 전자적 파일 형태인 경우 복원이 불가능한 방법으로 영구 삭제하며, 이외의 기록물, 인쇄물, 서면, 그 밖의 기록매체인 경우 파쇄 또는 소각합니다.

제 7 조 (의견수렴 및 불만처리)
정보주체는 개인정보 보호 관련 문의, 불만처리, 피해구제 등에 관한 사항을 아래 개인정보 보호책임자 또는 담당부서에 문의하실 수 있습니다. 사무소는 정보주체의 문의에 대하여 신속하고 충분한 답변을 드릴 것입니다.

개인정보 보호 책임자 : 변호사
연락처 : 02.

제 8 조 (개인정보 처리방침의 변경)
사무소의 개인정보 처리방침은 관련 법령, 지침 및 사무소 내부규정에 따라 변경될 수 있으며, 개인정보 처리방침이 변경되는 경우 관련 법령이 정하는 방법에 따라 공개합니다.

제 9 조 (개인정보의 안전성 확보 조치)
사무소는 개인정보의 안전성 확보를 위해 다음과 같은 조치를 취하고 있습니다.
관리적 조치 : 내부관리계획의 수립 및 시행, 구성원에 대한 정기적인 개인정보 보호교육 등
기술적 조치 : 개인정보처리시스템 등의 접근권한 관리, 접근통제시스템 설치, 고유식별정보 등의 암호화, 보안프로그램의 설치 등
물리적 조치 : 전산실, 자료보관실 등 개인정보 보관장소에 대한 접근통제