Luật sư Tranh chấp hợp đồng quốc tế | Từ xác định thẩm quyền đến thi hành phán quyết xuyên biên giới

Tranh chấp hợp đồng quốc tế | Kiện ở tòa Hàn Quốc, kiện ở tòa nước ngoài, hay đưa ra trọng tài?

Cách giải quyết tranh chấp phụ thuộc vào điều khoản hợp đồng đã ký (điều khoản chọn tòa án, điều khoản trọng tài) và nơi đối tác có tài sản để thi hành sau này. Ba phương thức dưới đây có ưu nhược điểm khác nhau về thời gian, chi phí và khả năng thi hành thực tế.

Tranh chấp hợp đồng quốc tế | Xác định tòa án có thẩm quyền và luật áp dụng

Trước khi tranh luận về nội dung hợp đồng, phải xác định được nơi khởi kiện và luật được dùng để giải thích hợp đồng. Đây là bước quyết định toàn bộ chiến lược tố tụng.

Thẩm quyền xét xử quốc tế của tòa án Hàn Quốc

Tòa án Hàn Quốc chỉ thụ lý vụ việc có yếu tố nước ngoài khi vụ việc có mối liên hệ thực chất với Hàn Quốc, xét theo các yếu tố như nơi cư trú của bị đơn, nơi thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, hoặc nơi xảy ra hành vi vi phạm (국제사법 제2조). Nếu hợp đồng có điều khoản chọn tòa án (jurisdiction clause) chỉ định tòa án nước khác, tòa Hàn Quốc có thể từ chối thụ lý trừ một số ngoại lệ.

Xác định luật áp dụng cho hợp đồng

Về nguyên tắc, luật áp dụng cho hợp đồng là luật mà các bên đã thỏa thuận lựa chọn trong hợp đồng (국제사법 제45조). Nếu không có thỏa thuận, luật áp dụng được xác định theo nơi có mối liên hệ chặt chẽ nhất với hợp đồng, thường là nơi cư trú hoặc trụ sở của bên thực hiện nghĩa vụ đặc trưng của hợp đồng đó (국제사법 제46조).

Công ước Viên về mua bán hàng hóa quốc tế (CISG)

Nếu hợp đồng là hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế và cả hai quốc gia của các bên đều là thành viên Công ước Viên 1980 (CISG), công ước này có thể tự động áp dụng thay cho luật dân sự/thương mại nội địa, trừ khi các bên loại trừ rõ ràng trong hợp đồng. Việc bỏ sót điều khoản loại trừ hoặc chọn luật áp dụng thường là nguyên nhân tranh chấp về diễn giải nội dung nghĩa vụ.

Tranh chấp hợp đồng quốc tế | Điều khoản trọng tài và thủ tục trọng tài thương mại quốc tế

Rất nhiều hợp đồng quốc tế quy định giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thay vì tòa án. Hiệu lực và cách vận dụng điều khoản này ảnh hưởng trực tiếp đến việc chọn nơi và cách khởi kiện.

Hiệu lực của thỏa thuận trọng tài

Nếu các bên đã thỏa thuận trọng tài hợp lệ bằng văn bản, tòa án phải đình chỉ vụ kiện dân sự thông thường theo yêu cầu của bị đơn và chuyển tranh chấp ra giải quyết bằng trọng tài (중재법 제9조). Vì vậy, việc kiểm tra tính hợp lệ, phạm vi và tổ chức trọng tài được chỉ định trong điều khoản là bước đầu tiên cần làm.

Lựa chọn tổ chức trọng tài và quy tắc tố tụng

Các bên có thể chọn tổ chức trọng tài trong nước (như Trung tâm Trọng tài Thương mại Hàn Quốc - KCAB) hoặc quốc tế (ICC, SIAC, HKIAC...), mỗi tổ chức có quy tắc tố tụng, chi phí và thời gian xử lý khác nhau. Việc lựa chọn địa điểm trọng tài (seat of arbitration) còn quyết định luật tố tụng trọng tài áp dụng, tách biệt với luật nội dung hợp đồng.

Biện pháp khẩn cấp tạm thời trong khi chờ trọng tài

Trong lúc thủ tục trọng tài đang diễn ra, một bên vẫn có thể yêu cầu tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như phong tỏa tài sản để bảo đảm khả năng thi hành phán quyết sau này, vì trọng tài thường không có thẩm quyền cưỡng chế trực tiếp.

Tranh chấp hợp đồng quốc tế | Công nhận và thi hành bản án, phán quyết nước ngoài

Thắng kiện hoặc thắng trọng tài chỉ là một nửa vấn đề. Nếu tài sản của đối tác nằm ở một quốc gia khác, phải trải qua thủ tục công nhận riêng tại quốc gia đó mới có thể cưỡng chế thi hành.

Công nhận bản án của tòa án nước ngoài tại Hàn Quốc

Bản án dân sự của tòa án nước ngoài được công nhận hiệu lực tại Hàn Quốc khi đáp ứng các điều kiện như: tòa án nước ngoài có thẩm quyền quốc tế hợp lệ, bị đơn được tống đạt và có cơ hội tố tụng hợp lý, nội dung bản án không trái với trật tự công cộng và đạo đức xã hội Hàn Quốc, và có sự tương hỗ giữa hai quốc gia (민사소송법 제217조). Sau khi được công nhận, cần thêm thủ tục cho thi hành theo Luật thi hành dân sự (민사집행법 제26조, 제27조).

Thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài

Nhờ Công ước New York 1958 về công nhận và thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài mà Hàn Quốc là thành viên, phán quyết trọng tài được ban hành ở một quốc gia thành viên khác thường được công nhận và cho thi hành tại Hàn Quốc thuận lợi hơn so với bản án tòa án, với phạm vi từ chối công nhận hẹp hơn (중재법 제39조).

Xác định vị trí tài sản trước khi khởi kiện

Việc điều tra xem đối tác có tài sản gì và ở đâu (Hàn Quốc, quốc gia của đối tác, hay nước thứ ba) nên được thực hiện trước khi quyết định khởi kiện ở đâu, vì một bản án hay phán quyết không thể thi hành trên thực tế sẽ không mang lại giá trị kinh tế cho thân chủ.

Tranh chấp hợp đồng quốc tế | Từ tư vấn ban đầu đến thi hành phán quyết

Tranh chấp hợp đồng quốc tế | Chi phí tranh chấp hợp đồng quốc tế được tính như thế nào

※ Chi phí thay đổi tùy theo mức độ phức tạp và tình huống cụ thể của vụ việc; chi phí chính xác sẽ được tư vấn cụ thể. Không đảm bảo kết quả cụ thể.

Tranh chấp hợp đồng quốc tế | Tự kiểm tra trước khi xử lý tranh chấp hợp đồng quốc tế

Câu hỏi thường gặp

Tài liệu tham khảo chính thức

• Trung tâm Thông tin Pháp luật Hàn Quốc — https://www.law.go.kr
• Thông tin Pháp luật Đời sống Dễ tra cứu — https://easylaw.go.kr
• Công đoàn Trợ giúp Pháp lý Hàn Quốc — https://www.klac.or.kr