Luật sư Kế thừa Doanh nghiệp & Thừa kế, Tặng cho | Chiến lược tiết giảm thuế và phòng ngừa tranh chấp trước khi chuyển giao
Tóm tắt
Kế thừa doanh nghiệp là quá trình chuyển giao quyền quản lý và cổ phần của doanh nghiệp gia đình cho thế hệ sau, đi kèm nghĩa vụ nộp thuế tặng cho hoặc thuế thừa kế đối với giá trị cổ phần được chuyển nhượng. Nếu không có kế hoạch từ trước, gánh nặng thuế có thể vượt quá khả năng chi trả của người thừa kế, buộc phải bán bớt cổ phần hoặc tài sản doanh nghiệp. Nhà nước có các chế độ ưu đãi giảm trừ thuế cho doanh nghiệp gia đình vừa và nhỏ đáp ứng điều kiện nhất định, nhưng đi kèm nghĩa vụ duy trì hoạt động và việc làm trong thời gian dài sau đó, nên cần cân nhắc kỹ trước khi áp dụng.
Dân sự · ThuếLiên quan: Luật Thuế Thừa kế và Tặng choKế thừa doanh nghiệp gia đìnhTiết giảm thuế hợp pháp
Kế thừa Doanh nghiệp & Thừa kế, Tặng cho | Ba hướng chuyển giao doanh nghiệp gia đình
Tùy vào quy mô doanh nghiệp, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của người sáng lập, cấu trúc gia đình và mục tiêu kinh doanh sau chuyển giao, phương án phù hợp sẽ khác nhau. Dưới đây là ba hướng thường được tư vấn.
Ưu đãi giảm trừ thuế
Doanh nghiệp gia đình vừa và nhỏ đủ điều kiện, muốn duy trì hoạt động lâu dài
Đối tượng áp dụng
Doanh thu, thời gian hoạt động đáp ứng tiêu chí luật định
Mức giảm trừ
Giảm trừ một phần giá trị tài sản tính thuế thừa kế
Nghĩa vụ ràng buộc
Phải duy trì kinh doanh, việc làm trong nhiều năm sau
Rủi ro
Truy thu thuế và phạt nếu vi phạm điều kiện duy trì
Chế độ giảm trừ thuế thừa kế cho doanh nghiệp gia đình quy định điều kiện áp dụng và nghĩa vụ duy trì sau thừa kế (조세특례제한법 제18조의2 및 상속세 및 증여세법 제18조).
Tặng cho dần theo giai đoạn
Người sáng lập còn khỏe, muốn chuyển giao từ từ trong nhiều năm
Đối tượng áp dụng
Còn thời gian chuẩn bị dài hạn trước khi nghỉ hưu
Cách thực hiện
Tặng cho cổ phần theo từng phần, tận dụng hạn mức miễn thuế định kỳ
Ưu điểm
Phân bổ nghĩa vụ thuế qua nhiều năm, giảm gánh nặng một lần
Điểm cần lưu ý
Cơ quan thuế có thể gộp các lần tặng cho trong 10 năm để tính thuế
Giá trị tặng cho trong 10 năm được cộng gộp để tính thuế tặng cho tích lũy (상속세 및 증여세법 제47조 제2항).
Tái cấu trúc qua pháp nhân
Muốn tách bạch quyền quản lý và quyền sở hữu tài sản, chuẩn bị cho tranh chấp giữa các con
Đối tượng áp dụng
Có nhiều con và lo ngại tranh chấp phân chia quyền lực
Cách thực hiện
Thành lập công ty holding hoặc điều chỉnh cấu trúc cổ phần, điều lệ công ty
Ưu điểm
Có thể phân tách quyền biểu quyết và quyền hưởng lợi tức
Điểm cần lưu ý
Chi phí tái cấu trúc và rủi ro bị coi là hành vi tránh thuế
Việc tái cấu trúc pháp nhân cần được thiết kế cẩn trọng để không bị cơ quan thuế coi là giao dịch bất thường nhằm né thuế (상속세 및 증여세법 제2조 제4항, 부당행위계산 관련 규정).
Kế thừa Doanh nghiệp & Thừa kế, Tặng cho | Tận dụng chế độ giảm trừ thuế thừa kế cho doanh nghiệp gia đình
Nhà nước áp dụng cơ chế giảm trừ đặc biệt cho doanh nghiệp gia đình vừa và nhỏ nhằm khuyến khích duy trì hoạt động kinh doanh qua các thế hệ, nhưng đi kèm điều kiện nghiêm ngặt.
Điều kiện áp dụng giảm trừ
Doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chí về doanh thu, thời gian hoạt động liên tục của người sáng lập, và tỷ lệ cổ phần nắm giữ tại thời điểm thừa kế. Ngoài ra người thừa kế phải trực tiếp tham gia điều hành doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định trước khi thừa kế (조세특례제한법 제18조의2). Không đáp ứng đầy đủ các điều kiện này sẽ không được áp dụng giảm trừ.
Nghĩa vụ duy trì sau khi được giảm trừ
Sau khi được hưởng giảm trừ, người thừa kế phải duy trì ngành nghề kinh doanh chính, tỷ lệ cổ phần và số lượng lao động trong một thời gian dài theo luật định. Nếu vi phạm nghĩa vụ này, phần thuế đã được giảm trừ sẽ bị truy thu cùng với lãi phạt chậm nộp (상속세 및 증여세법 제18조 관련 사후관리규정). Vì vậy cần đánh giá kỹ khả năng duy trì trước khi lựa chọn phương án này.
So sánh với tặng cho dần theo giai đoạn
Nếu doanh nghiệp không đủ điều kiện áp dụng giảm trừ hoặc người sáng lập chưa đến tuổi nghỉ hưu, việc tặng cho cổ phần dần theo từng giai đoạn tận dụng hạn mức miễn thuế định kỳ cũng là một phương án thay thế đáng xem xét, dù không có ưu đãi giảm trừ lớn như trên.
⚠ Thời hạn khai báo và nộp thuế
Thuế thừa kế phải được khai báo trong vòng 6 tháng kể từ ngày biết việc mở thừa kế, và thuế tặng cho phải khai báo trong vòng 3 tháng kể từ ngày cuối tháng phát sinh việc tặng cho (상속세 및 증여세법 제67조, 제68조). Nộp muộn sẽ bị tính thêm tiền phạt chậm nộp.
Kế thừa Doanh nghiệp & Thừa kế, Tặng cho | Tận dụng pháp nhân để tối ưu chuyển giao
Việc điều chỉnh cấu trúc pháp nhân, bao gồm thành lập công ty holding hoặc thay đổi điều lệ, có thể giúp tách bạch quyền quản lý và quyền sở hữu, đồng thời tạo cơ sở cho việc phân chia hợp lý giữa các thành viên gia đình.
Thành lập công ty holding
Chuyển cổ phần của công ty vận hành vào một công ty holding do người thừa kế nắm giữ có thể giúp tập trung quyền kiểm soát mà không cần chuyển giao toàn bộ cổ phần trực tiếp. Tuy nhiên chi phí thành lập, thuế phát sinh trong quá trình tái cấu trúc và các quy định về giao dịch giữa các bên liên quan cần được xem xét kỹ.
Phát hành cổ phần ưu đãi hoặc điều chỉnh quyền biểu quyết
Có thể thiết kế cấu trúc cổ phần để người sáng lập giữ quyền biểu quyết trong thời gian chuyển giao, còn quyền hưởng lợi tức được chuyển dần cho thế hệ sau. Cách làm này giúp giảm xung đột trong giai đoạn chuyển giao nhưng cần điều chỉnh điều lệ công ty phù hợp với quy định pháp luật doanh nghiệp.
Rủi ro bị coi là giao dịch tránh thuế
Cơ quan thuế có quyền đánh giá lại các giao dịch tái cấu trúc nếu cho rằng mục đích chính là tránh thuế mà không có lý do kinh doanh hợp lý, dẫn đến việc tính lại thuế theo giá trị thực tế (상속세 및 증여세법상 부당행위계산 부인 규정). Do đó mọi bước tái cấu trúc cần có tài liệu chứng minh mục đích kinh doanh rõ ràng.
Kế thừa Doanh nghiệp & Thừa kế, Tặng cho | Ngăn ngừa tranh chấp giữa các thành viên gia đình sau chuyển giao
Ngay cả khi thuế đã được tối ưu, nếu không chuẩn bị trước, việc chia cổ phần và tài sản không đồng đều giữa các con dễ dẫn đến tranh chấp về phần thừa kế bắt buộc hoặc khiếu kiện chia tài sản sau này.
Phần thừa kế bắt buộc của các con không tham gia kinh doanh
Nếu chỉ một người con được nhận phần lớn cổ phần doanh nghiệp còn các con khác nhận ít tài sản hơn, những người con bị thiệt có quyền yêu cầu bồi hoàn phần thừa kế bắt buộc của mình (민법 제1112조, 제1115조). Quyền này có thể được thực hiện trong vòng 1 năm kể từ khi biết việc vi phạm phần thừa kế bắt buộc và trong vòng 10 năm kể từ ngày mở thừa kế (민법 제1117조).
Lập di chúc và thỏa thuận phân chia trước
Lập di chúc hợp pháp thể hiện rõ ý định của người sáng lập, kết hợp với các thỏa thuận phân chia tài sản khác ngoài cổ phần doanh nghiệp cho các con không tham gia kinh doanh, có thể giảm thiểu khả năng tranh chấp về sau. Di chúc cần tuân thủ đúng hình thức luật định để có hiệu lực (민법 제1065조 이하).
Sử dụng hợp đồng cổ đông và thỏa thuận gia đình
Ngoài di chúc, việc ký kết thỏa thuận giữa các cổ đông gia đình về quyền ưu tiên mua lại cổ phần, cơ chế giải quyết bất đồng trong điều hành cũng giúp giảm rủi ro tranh chấp khi có nhiều người con cùng tham gia quản lý doanh nghiệp sau này.
⚠ Thời hạn khiếu kiện phần thừa kế bắt buộc
Quyền yêu cầu bồi hoàn phần thừa kế bắt buộc sẽ mất hiệu lực sau 1 năm kể từ khi người thừa kế biết việc vi phạm, và tối đa 10 năm kể từ ngày mở thừa kế (민법 제1117조). Nếu không hành động trong thời hạn này, quyền khiếu kiện sẽ không còn.
Kế thừa Doanh nghiệp & Thừa kế, Tặng cho | Từ tư vấn ban đầu đến hoàn tất chuyển giao
1
Tư vấn ban đầu và phân tích hiện trạng Rà soát cấu trúc cổ phần hiện tại, giá trị doanh nghiệp ước tính, cấu trúc gia đình và mục tiêu chuyển giao của người sáng lập.
2
Thiết kế phương án tiết giảm thuế So sánh các phương án giảm trừ thuế thừa kế, tặng cho theo giai đoạn, tái cấu trúc pháp nhân để chọn phương án phù hợp nhất với tình hình cụ thể.
3
Chuẩn bị tài liệu và thực hiện thủ tục Soạn thảo di chúc, thỏa thuận cổ đông, hồ sơ khai báo thuế và các thủ tục điều chỉnh điều lệ công ty nếu cần tái cấu trúc.
4
Khai báo và nộp thuế Thực hiện khai báo thuế tặng cho hoặc thuế thừa kế đúng thời hạn luật định, phối hợp với chuyên gia thuế khi cần thiết.
5
Quản lý sau chuyển giao Theo dõi việc tuân thủ nghĩa vụ duy trì kinh doanh sau khi hưởng ưu đãi giảm trừ, và hỗ trợ xử lý nếu phát sinh tranh chấp giữa các thành viên gia đình.
Kế thừa Doanh nghiệp & Thừa kế, Tặng cho | Cấu trúc phí tư vấn kế thừa doanh nghiệp
Phí tư vấn ban đầu Tính theo mức độ phức tạp của cấu trúc doanh nghiệp, quy mô tài sản và số lượng bên liên quan cần rà soát.
Phí thiết kế phương án và soạn hồ sơ Áp dụng khi cần soạn di chúc, thỏa thuận cổ đông, hồ sơ tái cấu trúc pháp nhân; tính theo khối lượng công việc thực tế.
Phí phối hợp với chuyên gia thuế Trường hợp cần thẩm định giá trị doanh nghiệp hoặc lập kế hoạch thuế chi tiết, có thể phát sinh phí phối hợp với kế toán viên, chuyên gia thuế.
Phí xử lý tranh chấp (nếu có) Nếu phát sinh khiếu kiện về phần thừa kế bắt buộc hoặc tranh chấp giữa các thành viên gia đình, phí được tính riêng theo tính chất và giá trị tranh chấp.
※ Chi phí thay đổi tùy theo mức độ phức tạp và tình huống cụ thể của vụ việc; chi phí chính xác sẽ được tư vấn cụ thể. Không đảm bảo kết quả cụ thể.
Kế thừa Doanh nghiệp & Thừa kế, Tặng cho | Tự kiểm tra trước khi chuyển giao doanh nghiệp
1️⃣ Kiểm tra điều kiện áp dụng ưu đãi thuế
Doanh nghiệp có đáp ứng tiêu chí về doanh thu và thời gian hoạt động không?
Người thừa kế đã tham gia điều hành doanh nghiệp đủ thời gian yêu cầu chưa?
Có khả năng duy trì kinh doanh và việc làm trong thời gian ràng buộc sau thừa kế không?
2️⃣ Kiểm tra rủi ro tranh chấp gia đình
Có nhiều con nhưng chỉ một người được nhận phần lớn cổ phần không?
Đã có di chúc hợp pháp thể hiện rõ ý định phân chia chưa?
Các con không tham gia kinh doanh có được đảm bảo phần tài sản tương ứng không?
3️⃣ Kiểm tra cấu trúc pháp nhân
Có cần tách bạch quyền quản lý và quyền sở hữu qua công ty holding không?
Việc tái cấu trúc có mục đích kinh doanh rõ ràng ngoài mục đích thuế không?
Điều lệ công ty hiện tại có phù hợp với kế hoạch chuyển giao không?
4️⃣ Kiểm tra thời hạn khai báo và nghĩa vụ thuế
Đã xác định rõ thời điểm phát sinh nghĩa vụ khai báo thuế chưa?
Có kế hoạch chuẩn bị nguồn tiền để nộp thuế đúng hạn không?
Đã tính đến việc gộp các lần tặng cho trong 10 năm khi tính thuế chưa?
Câu hỏi thường gặp
Q. Chuyển giao doanh nghiệp cho con thì phải nộp loại thuế nào?
A. Nếu chuyển giao khi người sáng lập còn sống, thuế tặng cho sẽ áp dụng đối với giá trị cổ phần hoặc tài sản được chuyển. Nếu chuyển giao khi người sáng lập qua đời, thuế thừa kế sẽ áp dụng đối với toàn bộ di sản bao gồm cổ phần doanh nghiệp (상속세 및 증여세법 제1조 관련). Mức thuế áp dụng theo biểu thuế lũy tiến dựa trên giá trị tài sản.
Q. Chế độ giảm trừ thuế thừa kế cho doanh nghiệp gia đình áp dụng cho doanh nghiệp lớn không?
A. Không, chế độ này chỉ áp dụng cho doanh nghiệp gia đình vừa và nhỏ đáp ứng các tiêu chí về doanh thu và quy mô theo luật định (조세특례제한법 제18조의2). Doanh nghiệp có quy mô lớn hơn mức quy định sẽ không được áp dụng ưu đãi này.
Q. Nếu tôi bán cổ phần doanh nghiệp sau khi được giảm trừ thuế thì có bị xử lý gì không?
A. Có. Nếu bán cổ phần hoặc thay đổi ngành nghề kinh doanh chính trong thời gian nghĩa vụ duy trì theo luật định, phần thuế đã được giảm trừ có thể bị truy thu cùng với lãi phạt chậm nộp (상속세 및 증여세법 제18조 사후관리규정). Cần cân nhắc kỹ kế hoạch kinh doanh dài hạn trước khi lựa chọn phương án này.
Q. Tặng cho cổ phần dần theo từng năm có giúp tiết kiệm thuế thật không?
A. Có thể giúp phân bổ nghĩa vụ thuế qua nhiều năm và tận dụng hạn mức miễn thuế định kỳ, nhưng cơ quan thuế sẽ gộp giá trị các lần tặng cho trong vòng 10 năm để tính thuế tích lũy (상속세 및 증여세법 제47조 제2항). Vì vậy hiệu quả tiết giảm thực tế cần được tính toán cụ thể theo từng trường hợp.
Q. Con không tham gia kinh doanh có quyền gì đối với cổ phần doanh nghiệp của cha mẹ không?
A. Có. Pháp luật bảo đảm phần thừa kế bắt buộc cho các con dù họ không tham gia điều hành doanh nghiệp, và nếu phần họ nhận được ít hơn mức bảo đảm, họ có quyền yêu cầu bồi hoàn (민법 제1112조, 제1115조). Quyền này có thời hạn thực hiện nhất định nên cần lưu ý.
Q. Thời hạn để khiếu kiện phần thừa kế bắt buộc là bao lâu?
A. Quyền yêu cầu bồi hoàn phần thừa kế bắt buộc mất hiệu lực sau 1 năm kể từ khi người thừa kế biết việc vi phạm, và tối đa 10 năm kể từ ngày mở thừa kế (민법 제1117조). Sau thời hạn này quyền khiếu kiện sẽ không còn được thực hiện.
Q. Thành lập công ty holding để chuyển giao doanh nghiệp có hợp pháp không?
A. Việc thành lập công ty holding là một cấu trúc doanh nghiệp hợp pháp, nhưng nếu cơ quan thuế xác định mục đích chính là tránh thuế mà không có lý do kinh doanh hợp lý, giao dịch có thể bị đánh giá lại và tính thuế theo giá trị thực tế. Do đó cần chuẩn bị tài liệu chứng minh mục đích kinh doanh rõ ràng.
Q. Di chúc có cần công chứng mới có hiệu lực không?
A. Không nhất thiết phải công chứng, nhưng di chúc phải tuân thủ đúng một trong các hình thức luật định như tự viết tay, có người làm chứng, hoặc công chứng để có hiệu lực pháp lý (민법 제1065조 이하). Di chúc không đúng hình thức có thể bị coi là vô hiệu, dẫn đến tranh chấp không mong muốn.
Q. Khi nào nên bắt đầu chuẩn bị kế hoạch kế thừa doanh nghiệp?
A. Nên bắt đầu chuẩn bị sớm, tốt nhất là nhiều năm trước khi có ý định chuyển giao, để có đủ thời gian tận dụng các phương án tặng cho theo giai đoạn hoặc đáp ứng điều kiện về thời gian tham gia điều hành của người thừa kế. Chuẩn bị muộn thường làm giảm số lựa chọn khả thi và tăng gánh nặng thuế.
Q. Có cần luật sư kế thừa doanh nghiệp riêng biệt với luật sư thuế không?
A. Việc kế thừa doanh nghiệp liên quan đến cả pháp luật dân sự về thừa kế, pháp luật doanh nghiệp và pháp luật thuế, nên thường cần sự phối hợp giữa luật sư và chuyên gia thuế. Một luật sư chuyên tư vấn kế thừa doanh nghiệp gia đình có thể điều phối tổng thể kế hoạch pháp lý, còn phần tính toán thuế chi tiết thường cần chuyên gia thuế hỗ trợ song song.
법무법인 프런티어(이하 “사무소”)는 개인정보보호법에 따라 정보주체의 개인정보 및 권익을 보호하고 개인정보와 관련된 정보주체의 고충을 신속하고 원활하게 처리하기 위하여 본 개인정보 처리방침을 수립·공개합니다.
제 1 조 수집하는 개인정보의 항목, 목적, 방법
제 2 조 개인정보의 처리 및 보유기간
제 3 조 개인정보의 제3자 제공
제 4 조 개인정보 처리업무의 위탁
제 5 조 정보주체의 권리·의무 및 그 행사방법
제 6 조 개인정보의 파기
제 7 조 의견수렴 및 불만처리
제 8 조 개인정보 처리방침의 변경
제 9 조 개인정보의 안전성 확보 조치
제 1 조 (수집하는 개인정보의 항목, 목적, 방법)
① 게시판 글 작성 시 필수 항목에 대한 수집목적은 ‘별도의 구체적 상담을 위하여’이며 수집항목은 ‘이름, 이메일, 연락처’입니다.
② 전항 외에 고객의 서비스 이용 과정이나 요청 사항 처리 과정에서 ‘IP주소, 접속로그, 단말기 및 환경정보, 서비스 이용기록, 쿠키’와 같은 정보들이 자동으로 수집 및 저장될 수 있으며, 이 때의 수집목적은 ‘사용자 홈페이지 이용, 사이트 이용에 대한 문의 민원 등 고객 고충 처리’입니다.
③ 사무소는 ‘홈페이지 고객 문의/고충 처리 시 전화 또는 인터넷을 통한 상담’과 같은 방법으로 개인정보를 수집합니다
제 2 조 (개인정보의 처리 및 보유기간)
관계법령의 규정에 따라 개인정보를 보존하여야 하는 의무가 있는 경우가 아닌 한, 정보주체의 개인정보는 원칙적으로 해당 개인정보의 처리목적이 달성될 때까지 보유 및 이용되며, 그 목적이 달성되면 지체 없이 파기됩니다.
제 3 조 (개인정보의 제3자 제공)
사무소는 정보주체의 개인정보를 본 처리방침에서 명시한 목적에 한해서만 처리하며 정보주체의 사전동의가 있는 경우 또는 개인정보보호법 등 관계법령의 규정에 의거한 경우에만 개인정보를 제3자에게 제공합니다. 사무소는 현재 개인정보를 제3자에게 제공하지 않고 있습니다.
제 4 조 (개인정보 처리업무의 위탁)
사무소는 현재 귀하의 개인정보 보호를 위해 귀하의 개인정보를 직접 취급 관리하고 있습니다. 단, 향후 보다 전문적인 서비스를 제공하기 위하여 제3의 전문기관에 귀하의 정보를 위탁할 필요가 있다고 판단되는 경우, 귀하의 사전 동의 하에 개인정보에 대한 취급을 위탁할 수 있습니다.
제 5 조 (정보주체의 권리·의무 및 그 행사방법)
① 정보주체는 개인정보보호법 등 관계법령이 정하는 바에 따라 사무소에 대해 개인정보의 열람, 정정 및 삭제, 처리정지 요구 등 개인정보 보호 관련 권리를 행사할 수 있습니다.
② 제1항에 따른 권리행사는 정보주체의 법정대리인이나 위임을 받은 사람을 통해서도 할 수 있습니다. 다만, 이 경우에는 개인정보보호법 시행규칙에 따른 위임장을 사무소에 제출하여야 합니다.
③ 사무소는 정보주체의 권리행사에 대하여 개인정보보호법 등 관계법령이 정하는 바에 따라 지체 없이 조치하겠습니다.
제 6 조 (개인정보의 파기)
① 사무소는 원칙적으로 개인정보의 처리목적이 달성된 경우 등 그 개인정보가 불필요하게 되었을 때에는 지체 없이 해당 개인정보를 파기합니다.
② 사무소가 관계법령의 규정에 따라 개인정보를 파기하지 아니하고 보존하여야 하는 경우에는 해당 개인정보 또는 개인정보파일을 다른 개인정보와 분리해서 저장·관리 합니다.
③ 사무소는 파기사유가 발생한 개인정보를 선정하여 개인정보 보호책임자의 승인을 받아 해당 개인정보를 파기합니다.
④ 사무소는 파기하여야 할 개인정보가 전자적 파일 형태인 경우 복원이 불가능한 방법으로 영구 삭제하며, 이외의 기록물, 인쇄물, 서면, 그 밖의 기록매체인 경우 파쇄 또는 소각합니다.
제 7 조 (의견수렴 및 불만처리)
정보주체는 개인정보 보호 관련 문의, 불만처리, 피해구제 등에 관한 사항을 아래 개인정보 보호책임자 또는 담당부서에 문의하실 수 있습니다. 사무소는 정보주체의 문의에 대하여 신속하고 충분한 답변을 드릴 것입니다.
개인정보 보호 책임자 : 변호사
연락처 : 02.
제 8 조 (개인정보 처리방침의 변경)
사무소의 개인정보 처리방침은 관련 법령, 지침 및 사무소 내부규정에 따라 변경될 수 있으며, 개인정보 처리방침이 변경되는 경우 관련 법령이 정하는 방법에 따라 공개합니다.
제 9 조 (개인정보의 안전성 확보 조치)
사무소는 개인정보의 안전성 확보를 위해 다음과 같은 조치를 취하고 있습니다.
관리적 조치 : 내부관리계획의 수립 및 시행, 구성원에 대한 정기적인 개인정보 보호교육 등
기술적 조치 : 개인정보처리시스템 등의 접근권한 관리, 접근통제시스템 설치, 고유식별정보 등의 암호화, 보안프로그램의 설치 등
물리적 조치 : 전산실, 자료보관실 등 개인정보 보관장소에 대한 접근통제