Luật sư Kiện chia tài sản chung | Khi tài sản chung không thể chia bằng thỏa thuận

Kiện chia tài sản chung | Tòa án sẽ chia tài sản chung theo cách nào?

Khi vụ án được chấp thuận, tòa án không nhất thiết theo yêu cầu của nguyên đơn mà có quyền tự do quyết định phương thức chia hợp lý nhất dựa trên tính chất tài sản, số lượng đồng sở hữu và khả năng chia thực tế. Dưới đây là ba hướng giải quyết phổ biến nhất trong thực tiễn xét xử.

Kiện chia tài sản chung | Ai có thể kiện, và khi nào không thể kiện?

Không phải mọi trường hợp đồng sở hữu đều có thể khởi kiện chia tài sản ngay. Cần xem xét thỏa thuận giữa các bên và loại tài sản trước khi nộp đơn.

Nguyên tắc: mỗi đồng sở hữu có quyền yêu cầu chia bất cứ lúc nào

Theo luật, mỗi đồng sở hữu về nguyên tắc có quyền yêu cầu chia tài sản chung vào bất kỳ thời điểm nào (민법 제268조 제1항). Đây là quyền đơn phương, không cần sự đồng ý của các đồng sở hữu khác để khởi kiện, khác với việc chia theo thỏa thuận.

Ngoại lệ: thỏa thuận không chia trong thời hạn tối đa 5 năm

Nếu các đồng sở hữu đã ký thỏa thuận không phân chia tài sản trong một thời hạn nhất định, thỏa thuận này có hiệu lực nhưng không được vượt quá 5 năm, và có thể gia hạn thêm nhưng cũng không quá 5 năm mỗi lần (민법 제268조 제2항). Trong thời hạn này, việc khởi kiện chia tài sản có thể bị bác nếu bên bị kiện chứng minh được thỏa thuận còn hiệu lực.

Trường hợp tài sản thừa kế chưa chia

Khi tài sản thừa kế vẫn đang ở dạng đồng sở hữu (공유) giữa các đồng thừa kế mà chưa qua thủ tục phân chia di sản, cần phân biệt rõ đây là quan hệ đồng sở hữu thông thường hay tài sản thừa kế chưa chia (미분할 상속재산). Về nguyên tắc, tài sản thừa kế sau khi đã xác định phần được hưởng có thể áp dụng thủ tục kiện chia tài sản chung tương tự.

Kiện chia tài sản chung | Toà án quyết định chia thế nào trong thực tế

Việc tòa án chọn phương thức chia nào phụ thuộc rất nhiều vào chứng cứ và lập luận mà các bên đưa ra trong quá trình tố tụng, không đơn thuần theo yêu cầu ban đầu của nguyên đơn.

Toà án không bị ràng buộc bởi yêu cầu của nguyên đơn

Đây là điểm đặc thù quan trọng của loại vụ án này: dù nguyên đơn yêu cầu bán đấu giá, tòa án vẫn có thể quyết định chia hiện vật nếu xét thấy hợp lý hơn, và ngược lại. Đây được gọi là tính chất 'hình thành' (형성의 소) của vụ án chia tài sản chung, khác với các vụ án dân sự thông thường.

Chia hiện vật kèm bồi hoàn chênh lệch (가액배상)

Trong nhiều trường hợp, tòa án chia đất thành các lô không hoàn toàn bằng giá trị, sau đó buộc bên nhận phần giá trị cao hơn phải bồi hoàn tiền chênh lệch cho bên nhận phần giá trị thấp hơn. Đây là cách kết hợp linh hoạt để tránh phải bán đấu giá toàn bộ tài sản.

Khi có nhiều đồng sở hữu và mâu thuẫn phức tạp

Nếu tài sản có từ 3 đồng sở hữu trở lên với các nhóm lợi ích khác nhau (ví dụ một số muốn giữ, một số muốn bán), tòa án có thể áp dụng phương án chia một phần cho nhóm muốn giữ và bán đấu giá phần còn lại để chia tiền cho nhóm muốn bán, gọi là chia toàn phần một phần (전부분할과 일부분할의 결합).

Kiện chia tài sản chung | Thẩm định giá, chi phí quản lý và các khoản cần thanh toán trước khi chia

Trước khi chia, thường phát sinh tranh chấp về việc ai đã bỏ tiền tu sửa, ai đã hưởng lợi từ việc cho thuê tài sản chung, và giá trị tài sản là bao nhiêu — những vấn đề này cần được giải quyết đồng thời trong vụ án.

Thẩm định giá tài sản (감정)

Hầu hết các vụ kiện chia tài sản chung liên quan bất động sản đều cần qua bước thẩm định giá do tòa án chỉ định, để xác định giá trị chia hiện vật có cân bằng hay không, hoặc giá khởi điểm khi bán đấu giá. Chi phí thẩm định do bên yêu cầu (thường là nguyên đơn) tạm nộp trước, sau đó được phân bổ theo kết quả vụ án.

Yêu cầu hoàn trả lợi tức thu được từ tài sản chung

Nếu một đồng sở hữu đã một mình sử dụng, cho thuê hoặc khai thác tài sản chung và hưởng toàn bộ lợi tức vượt quá phần sở hữu của mình, các đồng sở hữu khác có thể yêu cầu hoàn trả phần lợi tức tương ứng với tỷ lệ sở hữu của mình (민법 제263조), thường được giải quyết cùng lúc với vụ kiện chia tài sản để tránh phải khởi kiện riêng.

Chi phí sửa chữa, quản lý đã bỏ ra trước đó

Nếu một bên đã bỏ tiền sửa chữa, nộp thuế, hoặc quản lý tài sản chung mà chưa được hoàn trả, khoản này thường cần được xem xét bù trừ khi tính toán số tiền bồi hoàn cuối cùng giữa các bên, dù không phải luôn được giải quyết trong cùng một vụ án chia tài sản.

Kiện chia tài sản chung | Từ tư vấn đến khi tài sản được chia xong

Kiện chia tài sản chung | Chi phí trong vụ kiện chia tài sản chung được tính như thế nào?

※ Chi phí thay đổi tùy theo mức độ phức tạp và tình huống cụ thể của vụ việc; chi phí chính xác sẽ được tư vấn cụ thể. Không đảm bảo kết quả cụ thể.

Kiện chia tài sản chung | Tự kiểm tra trước khi khởi kiện

Câu hỏi thường gặp

Tài liệu tham khảo chính thức

• Trung tâm Thông tin Pháp luật Hàn Quốc — https://www.law.go.kr
• Thông tin Pháp luật Đời sống Dễ tra cứu — https://easylaw.go.kr
• Công đoàn Trợ giúp Pháp lý Hàn Quốc — https://www.klac.or.kr