Luật sư Chứng cứ trong tố tụng dân sự/hình sự | Thu thập, bảo toàn và phản bác chứng cứ đúng cách
Tóm tắt
Trong cả tố tụng dân sự và hình sự, bên nào chứng minh được sự thật bằng chứng cứ hợp pháp và có giá trị sẽ chiếm ưu thế. Người bị nghi hoặc bị cáo thường ở vị trí bất lợi vì cơ quan điều tra hoặc bên nguyên đã thu thập chứng cứ trước, nên việc thu thập chứng cứ phản bác kịp thời và đúng thủ tục là yếu tố sống còn. Chứng cứ thu thập bất hợp pháp có thể bị loại khỏi hồ sơ xét xử theo nguyên tắc loại trừ chứng cứ thu được bất hợp pháp (형사소송법 제308조의2), nên cách thu thập cũng quan trọng như nội dung chứng cứ. Trang này trình bày phương pháp thu thập, thủ tục bảo toàn chứng cứ khẩn cấp và chiến lược đối phó khi bên kia đưa ra chứng cứ bất lợi.
Dân sự · Hình sựQuan điểm bị nghi/bị cáoLiên quan: Luật Tố tụng Dân sự, Luật Tố tụng Hình sự
Chứng cứ trong tố tụng dân sự/hình sự | Những phương pháp thu thập chứng cứ hợp pháp mà bị nghi/bị cáo có thể dùng
Người bị nghi hoặc bị cáo không có quyền điều tra như cơ quan công quyền, nhưng vẫn có nhiều công cụ hợp pháp để tự thu thập chứng cứ chứng minh cho mình.
Ghi âm, ghi hình cuộc trò chuyện mình tham gia
Việc tự ghi âm cuộc nói chuyện mà mình là một bên tham gia không vi phạm Luật Bảo vệ bí mật thông tin liên lạc, vì luật này chỉ cấm nghe trộm/ghi âm cuộc nói chuyện của người khác mà mình không tham gia (통신비밀보호법 제3조, 제14조). Ngược lại, ghi âm lén cuộc nói chuyện giữa hai người khác mà mình không có mặt có thể là chứng cứ bất hợp pháp và bị loại.
Thu thập lời khai của người làm chứng, xin xác nhận sự thật
Có thể trực tiếp xin người biết sự việc viết bản tường trình (xác nhận sự thật) hoặc yêu cầu họ làm chứng. Trong tố tụng dân sự, có thể nộp đơn yêu cầu Tòa án thẩm vấn nhân chứng hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu (민사소송법 제344조 tài liệu do bên đối phương nắm giữ, 제352조 lệnh nộp tài liệu).
Thu thập dữ liệu điện tử, hóa đơn, tin nhắn
Tin nhắn, email, lịch sử giao dịch ngân hàng, dữ liệu định vị điện thoại đều có thể là chứng cứ quan trọng. Cần lưu lại càng sớm càng tốt vì các nền tảng thường tự động xóa dữ liệu sau một thời gian; nếu cần, có thể xin xác nhận công chứng nội dung màn hình để tăng giá trị chứng cứ.
Chứng cứ trong tố tụng dân sự/hình sự | Khi chứng cứ có nguy cơ biến mất, bị sửa đổi hoặc bị tiêu hủy
Có những chứng cứ nếu không giữ lại ngay sẽ mất vĩnh viễn — ví dụ như hiện trường có thể bị dọn dẹp, hoặc người có liên quan có thể rời khỏi Hàn Quốc. Trong các trường hợp này, có thể yêu cầu Tòa án áp dụng thủ tục bảo toàn chứng cứ trước khi vụ án chính thức được xét xử.
Áp dụng bảo toàn chứng cứ theo Luật Tố tụng Dân sự
Khi có lo ngại rằng nếu chờ đến giai đoạn xét xử thông thường thì việc sử dụng chứng cứ sẽ khó khăn hoặc không thể, có thể nộp đơn yêu cầu bảo toàn chứng cứ trước khi khởi tố hoặc trong quá trình tố tụng, để Tòa án tiến hành thẩm định, khám xét hiện trường, thẩm vấn nhân chứng trước (민사소송법 제375조, 제376조). Thường dùng trong trường hợp thương tích do y tế, tai nạn lao động khi hiện trường sẽ bị thay đổi nhanh.
Yêu cầu bảo toàn chứng cứ trong giai đoạn điều tra hình sự
Nếu là bị nghi và lo ngại chứng cứ có lợi cho mình (ví dụ camera an ninh, lời khai nhân chứng) sẽ biến mất trước khi khởi tố, có thể đề nghị Viện Kiểm sát hoặc cảnh sát thu thập, hoặc trong một số trường hợp yêu cầu Tòa án ra quyết định bảo toàn chứng cứ trước xét xử theo thủ tục riêng (형사소송법 제184조 bảo toàn chứng cứ trước khi khởi tố). Cần hành động nhanh vì camera an ninh thường chỉ lưu trong vài tuần.
Lập vi bằng, biên bản xác nhận hiện trạng khi cần
Đối với hiện trạng vật chất (hư hỏng công trình, hiện trường tai nạn), có thể mời chuyên viên thừa phát lại lập vi bằng ghi nhận hiện trạng để làm chứng cứ có giá trị pháp lý cao hơn so với ảnh chụp thông thường.
Chứng cứ trong tố tụng dân sự/hình sự | Khi bên kia hoặc cơ quan điều tra đưa ra chứng cứ chống lại bạn
Không phải mọi chứng cứ bất lợi đều có giá trị chứng minh tuyệt đối. Cần xem xét chứng cứ đó được thu thập như thế nào, có đủ tính xác thực và liên quan không, và có thể bị phản bác bằng chứng cứ khác hay không.
Kiểm tra tính hợp pháp của quá trình thu thập chứng cứ
Nếu chứng cứ được thu thập bằng khám xét, thu giữ không có lệnh hợp lệ, hoặc bằng cách nghe trộm cuộc nói chuyện mà điều tra viên không tham gia, chứng cứ đó có thể bị loại theo nguyên tắc loại trừ chứng cứ bất hợp pháp (형사소송법 제308조의2). Đây thường là hướng phản bác đầu tiên cần xem xét khi nhận được hồ sơ vụ án.
Phản bác giá trị chứng minh bằng chứng cứ trái ngược
Ngay cả khi chứng cứ được thu thập hợp pháp, có thể đưa ra chứng cứ khác (nhân chứng, tài liệu, dữ liệu điện tử) để chứng minh nội dung khác với chứng cứ đó, hoặc chỉ ra mâu thuẫn logic, thời gian trong chính chứng cứ đó. Trong tố tụng hình sự, nguyên tắc suy đoán vô tội có nghĩa là nghĩa vụ chứng minh thuộc về bên buộc tội, nên chỉ cần tạo ra nghi ngờ hợp lý cũng có ý nghĩa chiến lược.
Xử lý lời khai bất lợi do bị ép buộc hoặc hiểu nhầm
Nếu lời khai của mình tại cơ quan điều tra bị ghi nhận sai lệch, không đúng ý, hoặc được lấy trong tình trạng không được giải thích đầy đủ quyền im lặng, có thể yêu cầu chỉnh sửa biên bản trước khi ký, hoặc sau này lập luận về tính đáng tin của biên bản đó khi ra tòa.
Chứng cứ trong tố tụng dân sự/hình sự | Từ tư vấn ban đầu đến khi kết thúc vụ án
1
Tư vấn ban đầu, phân tích tình huống Trình bày toàn bộ diễn biến vụ việc kể cả những điều bất lợi để luật sư đánh giá đúng chứng cứ hiện có và chứng cứ cần bổ sung.
2
Lập kế hoạch thu thập/bảo toàn chứng cứ Xác định chứng cứ nào cần thu thập gấp, chứng cứ nào cần xin lệnh của Tòa án hoặc cơ quan điều tra hỗ trợ thu thập.
3
Kiểm tra tính hợp pháp của chứng cứ bất lợi Rà soát toàn bộ hồ sơ chứng cứ mà bên kia hoặc cơ quan điều tra đưa ra để tìm điểm có thể phản bác về thủ tục hoặc nội dung.
4
Nộp chứng cứ và lập luận tại các buổi làm việc/xét xử Nộp chứng cứ đã thu thập kèm ý kiến pháp lý, trình bày lập luận phản bác chứng cứ bất lợi tại phiên điều tra, phiên tòa.
5
Theo dõi kết quả và chuẩn bị bước tiếp theo Tùy kết quả (không khởi tố, tuyên án, hòa giải), tư vấn về khả năng khiếu nại, kháng cáo nếu cần.
Chứng cứ trong tố tụng dân sự/hình sự | Chi phí tư vấn và hỗ trợ pháp lý về chứng cứ
Phí tư vấn ban đầu Tính theo mức độ phức tạp của việc rà soát hồ sơ chứng cứ và số lượng tài liệu cần phân tích.
Phí thực hiện (착수금) Xác định theo phạm vi công việc: chỉ tư vấn chiến lược thu thập chứng cứ, hay đại diện nộp đơn yêu cầu bảo toàn chứng cứ, hay tham gia toàn bộ quá trình tố tụng.
Phí thành công (성공보수) Áp dụng khi có kết quả cụ thể như không bị khởi tố, được miễn tội một phần, hoặc thắng vụ kiện dân sự; mức độ tùy thỏa thuận và tính chất vụ án.
Chi phí thực tế phát sinh Bao gồm phí công chứng xác nhận màn hình, phí giám định, phí thừa phát lại lập vi bằng, phí sao chụp hồ sơ tại Tòa án hoặc cơ quan điều tra.
※ Chi phí thay đổi tùy theo mức độ phức tạp và tình huống cụ thể của vụ việc; chi phí chính xác sẽ được tư vấn cụ thể. Không đảm bảo kết quả cụ thể.
Chứng cứ trong tố tụng dân sự/hình sự | Tự kiểm tra trước khi gặp luật sư
1️⃣ Kiểm tra chứng cứ hiện có
Bạn có lưu lại tin nhắn, email, lịch sử gọi liên quan đến vụ việc chưa?
Có bản ghi âm cuộc nói chuyện mà bạn trực tiếp tham gia không?
Có nhân chứng nào biết rõ sự việc và sẵn sàng xác nhận không?
Camera an ninh gần hiện trường còn lưu dữ liệu hay đã bị xóa?
2️⃣ Kiểm tra nguy cơ mất chứng cứ
Hiện trường/vật chứng có khả năng bị dọn dẹp, sửa đổi trong thời gian tới không?
Dữ liệu điện tử liên quan có bị nền tảng tự động xóa theo thời gian không?
Người làm chứng có kế hoạch xuất cảnh, chuyển đi nơi khác không?
3️⃣ Rà soát chứng cứ bất lợi mà cơ quan điều tra/bên kia đưa ra
Chứng cứ đó được thu thập có lệnh khám xét/thu giữ hợp lệ hay không?
Nội dung biên bản lời khai của bạn có đúng với những gì bạn đã nói không?
Có mâu thuẫn về thời gian, địa điểm trong chứng cứ của bên kia không?
4️⃣ Xác định hành động cần làm ngay
Có cần nộp đơn yêu cầu bảo toàn chứng cứ khẩn cấp không?
Có cần công chứng xác nhận nội dung màn hình/tin nhắn trước khi mất không?
Có cần chuẩn bị ý kiến phản bác bằng văn bản trước phiên làm việc tiếp theo không?
Câu hỏi thường gặp
Q. Tôi tự ghi âm cuộc nói chuyện với người kia, có dùng làm chứng cứ được không?
A. Nếu bạn là một bên trực tiếp tham gia cuộc nói chuyện đó, việc ghi âm không vi phạm Luật Bảo vệ bí mật thông tin liên lạc (통신비밀보호법 제3조) và có thể dùng làm chứng cứ. Tuy nhiên nếu bạn ghi âm cuộc nói chuyện giữa hai người khác mà bạn không tham gia, đó có thể là chứng cứ bất hợp pháp.
Q. Chứng cứ mà cảnh sát/công tố thu thập không đúng thủ tục có bị loại không?
A. Có. Chứng cứ thu thập bằng phương pháp không đúng thủ tục pháp luật quy định về căn bản không được dùng làm chứng cứ (형사소송법 제308조의2). Đây là điểm quan trọng luật sư sẽ rà soát khi nhận hồ sơ vụ án của bạn.
Q. Tôi lo camera an ninh sẽ bị xóa trước khi vụ án được xử lý, phải làm sao?
A. Bạn có thể đề nghị cơ quan điều tra thu thập ngay, hoặc trong trường hợp cấp bách, luật sư có thể hỗ trợ nộp đơn yêu cầu bảo toàn chứng cứ để Tòa án tiến hành thu thập trước (민사소송법 제375조 áp dụng tương tự về nguyên lý bảo toàn chứng cứ). Vì dữ liệu camera thường chỉ lưu trong thời gian ngắn, cần hành động sớm.
Q. Là bị nghi, tôi có quyền tự thu thập chứng cứ để chứng minh mình vô tội không?
A. Có. Bị nghi không có quyền điều tra như cơ quan công quyền, nhưng có thể tự thu thập tài liệu, lời khai xác nhận, dữ liệu điện tử để nộp cho cơ quan điều tra hoặc trình bày tại phiên tòa nhằm chứng minh cho mình.
Q. Nếu biên bản lời khai ghi không đúng ý tôi thì phải làm gì?
A. Trước khi ký biên bản, bạn có quyền yêu cầu chỉnh sửa nội dung nếu thấy ghi sai. Nếu đã ký nhưng sau đó phát hiện có sai lệch, luật sư có thể giúp lập luận về độ tin cậy của biên bản đó tại phiên xét xử.
Q. Bảo toàn chứng cứ trong tố tụng dân sự khác gì so với thu thập chứng cứ thông thường?
A. Thu thập chứng cứ thông thường diễn ra trong quá trình xét xử chính thức, còn bảo toàn chứng cứ (민사소송법 제375조, 제376조) là thủ tục đặc biệt cho phép Tòa án tiến hành thẩm định, khám nghiệm, thẩm vấn nhân chứng trước khi vụ án chính thức được xét xử, áp dụng khi có nguy cơ chứng cứ sẽ mất hoặc khó sử dụng sau này.
Q. Tôi là bị đơn trong vụ kiện dân sự, có thể yêu cầu bên nguyên nộp tài liệu họ đang giữ không?
A. Có. Nếu tài liệu cần thiết cho vụ án đang do bên đối phương nắm giữ, bạn có thể nộp đơn yêu cầu Tòa án ra lệnh nộp tài liệu (민사소송법 제344조, 제352조). Nếu bên đối phương không tuân theo mà không có lý do chính đáng, Tòa án có thể xem đó là yếu tố bất lợi cho họ.
Q. Chứng cứ gián tiếp (tình huống, suy luận) có giá trị pháp lý không?
A. Có thể có, nhưng giá trị chứng minh thường yếu hơn chứng cứ trực tiếp. Trong tố tụng hình sự đặc biệt, nếu chỉ có chứng cứ gián tiếp mà không đủ để loại trừ nghi ngờ hợp lý, đây có thể là điểm mà bên bị cáo có thể tận dụng để phản bác.
Q. Tôi nên lập vi bằng khi nào?
A. Khi cần ghi nhận hiện trạng vật chất tại một thời điểm cụ thể (hư hỏng, hiện trường tai nạn, tình trạng hàng hóa) mà có nguy cơ bị thay đổi trước khi vụ án được giải quyết, việc mời thừa phát lại lập vi bằng giúp tăng độ tin cậy của chứng cứ so với ảnh chụp tự chụp.
Q. Nếu tôi ở Hàn Quốc theo visa lao động, việc tìm luật sư địa phương có khó không?
A. Không nhất thiết phải tìm luật sư ngay tại nơi bạn cư trú; nhiều luật sư ở các thành phố lớn hỗ trợ khách hàng làm việc qua điện thoại, video call và văn bản. Nếu vụ việc của bạn liên quan đến khu vực cụ thể, luật sư chứng cứ tố tụng tại địa phương đó (ví dụ luật sư chứng cứ tố tụng tại Seoul) có thể quen thuộc hơn với thực tiễn xét xử ở tòa án khu vực đó.
법무법인 프런티어(이하 “사무소”)는 개인정보보호법에 따라 정보주체의 개인정보 및 권익을 보호하고 개인정보와 관련된 정보주체의 고충을 신속하고 원활하게 처리하기 위하여 본 개인정보 처리방침을 수립·공개합니다.
제 1 조 수집하는 개인정보의 항목, 목적, 방법
제 2 조 개인정보의 처리 및 보유기간
제 3 조 개인정보의 제3자 제공
제 4 조 개인정보 처리업무의 위탁
제 5 조 정보주체의 권리·의무 및 그 행사방법
제 6 조 개인정보의 파기
제 7 조 의견수렴 및 불만처리
제 8 조 개인정보 처리방침의 변경
제 9 조 개인정보의 안전성 확보 조치
제 1 조 (수집하는 개인정보의 항목, 목적, 방법)
① 게시판 글 작성 시 필수 항목에 대한 수집목적은 ‘별도의 구체적 상담을 위하여’이며 수집항목은 ‘이름, 이메일, 연락처’입니다.
② 전항 외에 고객의 서비스 이용 과정이나 요청 사항 처리 과정에서 ‘IP주소, 접속로그, 단말기 및 환경정보, 서비스 이용기록, 쿠키’와 같은 정보들이 자동으로 수집 및 저장될 수 있으며, 이 때의 수집목적은 ‘사용자 홈페이지 이용, 사이트 이용에 대한 문의 민원 등 고객 고충 처리’입니다.
③ 사무소는 ‘홈페이지 고객 문의/고충 처리 시 전화 또는 인터넷을 통한 상담’과 같은 방법으로 개인정보를 수집합니다
제 2 조 (개인정보의 처리 및 보유기간)
관계법령의 규정에 따라 개인정보를 보존하여야 하는 의무가 있는 경우가 아닌 한, 정보주체의 개인정보는 원칙적으로 해당 개인정보의 처리목적이 달성될 때까지 보유 및 이용되며, 그 목적이 달성되면 지체 없이 파기됩니다.
제 3 조 (개인정보의 제3자 제공)
사무소는 정보주체의 개인정보를 본 처리방침에서 명시한 목적에 한해서만 처리하며 정보주체의 사전동의가 있는 경우 또는 개인정보보호법 등 관계법령의 규정에 의거한 경우에만 개인정보를 제3자에게 제공합니다. 사무소는 현재 개인정보를 제3자에게 제공하지 않고 있습니다.
제 4 조 (개인정보 처리업무의 위탁)
사무소는 현재 귀하의 개인정보 보호를 위해 귀하의 개인정보를 직접 취급 관리하고 있습니다. 단, 향후 보다 전문적인 서비스를 제공하기 위하여 제3의 전문기관에 귀하의 정보를 위탁할 필요가 있다고 판단되는 경우, 귀하의 사전 동의 하에 개인정보에 대한 취급을 위탁할 수 있습니다.
제 5 조 (정보주체의 권리·의무 및 그 행사방법)
① 정보주체는 개인정보보호법 등 관계법령이 정하는 바에 따라 사무소에 대해 개인정보의 열람, 정정 및 삭제, 처리정지 요구 등 개인정보 보호 관련 권리를 행사할 수 있습니다.
② 제1항에 따른 권리행사는 정보주체의 법정대리인이나 위임을 받은 사람을 통해서도 할 수 있습니다. 다만, 이 경우에는 개인정보보호법 시행규칙에 따른 위임장을 사무소에 제출하여야 합니다.
③ 사무소는 정보주체의 권리행사에 대하여 개인정보보호법 등 관계법령이 정하는 바에 따라 지체 없이 조치하겠습니다.
제 6 조 (개인정보의 파기)
① 사무소는 원칙적으로 개인정보의 처리목적이 달성된 경우 등 그 개인정보가 불필요하게 되었을 때에는 지체 없이 해당 개인정보를 파기합니다.
② 사무소가 관계법령의 규정에 따라 개인정보를 파기하지 아니하고 보존하여야 하는 경우에는 해당 개인정보 또는 개인정보파일을 다른 개인정보와 분리해서 저장·관리 합니다.
③ 사무소는 파기사유가 발생한 개인정보를 선정하여 개인정보 보호책임자의 승인을 받아 해당 개인정보를 파기합니다.
④ 사무소는 파기하여야 할 개인정보가 전자적 파일 형태인 경우 복원이 불가능한 방법으로 영구 삭제하며, 이외의 기록물, 인쇄물, 서면, 그 밖의 기록매체인 경우 파쇄 또는 소각합니다.
제 7 조 (의견수렴 및 불만처리)
정보주체는 개인정보 보호 관련 문의, 불만처리, 피해구제 등에 관한 사항을 아래 개인정보 보호책임자 또는 담당부서에 문의하실 수 있습니다. 사무소는 정보주체의 문의에 대하여 신속하고 충분한 답변을 드릴 것입니다.
개인정보 보호 책임자 : 변호사
연락처 : 02.
제 8 조 (개인정보 처리방침의 변경)
사무소의 개인정보 처리방침은 관련 법령, 지침 및 사무소 내부규정에 따라 변경될 수 있으며, 개인정보 처리방침이 변경되는 경우 관련 법령이 정하는 방법에 따라 공개합니다.
제 9 조 (개인정보의 안전성 확보 조치)
사무소는 개인정보의 안전성 확보를 위해 다음과 같은 조치를 취하고 있습니다.
관리적 조치 : 내부관리계획의 수립 및 시행, 구성원에 대한 정기적인 개인정보 보호교육 등
기술적 조치 : 개인정보처리시스템 등의 접근권한 관리, 접근통제시스템 설치, 고유식별정보 등의 암호화, 보안프로그램의 설치 등
물리적 조치 : 전산실, 자료보관실 등 개인정보 보관장소에 대한 접근통제